Reële reistijdberekening toegevoegd aan statische verkeersmodellen

17 jan 2012 door Luuk Brederode

Eind 2011 voegden de verkeersmodelleurs van Goudappel Coffeng een extra instrument toe aan hun gereedschapskist: STAQ. Wij zijn nu in staat uitspraken te doen over reële reistijden ondanks het gebruik van eenvoudige statische modellen. Tot voorkort vergde reistijdinformatie de overstap naar inputintensievere dynamische modellen. En veel extra rekentijd. STAQ ondervangt tevens het andere bekende nadeel van statische modellen. STAQ wijst de te verwachten files goed aan op de geografische presentatie. Vóór, niet ín, een feitelijke bottleneck.

We vergeleken uitkomsten uit verschillende modelinstrumenten voor het traject A12 Gouda->Den Haag. We keken naar feitelijke waarnemingsgegevens en de voorspelde reistijden en intensiteiten uit een puur statisch model, STAQ, Qblok en Streamline (volledig dynamisch). Luuk Brederode: "Voor tolstudies, dynamisch verkeersmanagement of bij gedetailleerde uitsnedemodellen is het Streamline de meest geschikte methode, maar voor bepaalde studies is het helemaal niet nodig om te investeren in de daarvoor benodigde input en rekentijd. Reistijden op netwerkniveau ten behoeve van bijvoorbeeld bereikbaarheidsanalyses of maatschappelijke kosten/baten-analyses kunnen we met STAQ met dezelfde input als een traditioneel statisch verkeersmodel prima bepalen. Daarnaast geeft het gebruik van reistijden uit STAQ in matrix schattingsprocedures een kwaliteitsimpuls."

Statisch propageren bespaart op rekentijd en input
Onder de motorkap van STAQ zit een statisch propagatiemodel dat volledig is afgeleid van het dynamische link transmissie model (LTM).STAQ houdt rekening met de interactie tussen.voertuigen op een bepaald wegvak. In de eerste fase spoort STAQ de knelpunten in het te onderzoeken gebied op: de filekiemen. In de tweede fase gaat het om de mate waarin knelpunten zich propageren over het netwerk. Waar ontstaat vertraging door (dreigende) filevorming. Luuk: "STAQ is consistent met de verkeersstroomtheorie. Daardoor is uit de resultaten altijd op te maken waarom op een bepaald wegvak vertraging wordt voorspeld. Die transparantie is een groot voordeel ten opzichte van bijvoorbeeld QBlok het algoritme wat in de NRM’s gebruikt wordt om reëler reistijden aan een statisch verkeersmodel toe te voegen." De benodigde rekentijd voor STAQ en Qblok ligt in dezelfde ordegrootte en is met een factor 7 ten opzichte van een variant zonder reistijden goed behapbaar. Ter vergelijking: bij een dynamische modellering is die factor in de orde van 100.

Kortom: met STAQ vullen we de algemene behoefte in van een toedelingsmodel dat realistische reistijden berekent zonder de ‘moeite’ van een volledig dynamisch model. STAQ komt dit jaar beschikbaar als module in OmniTRANS.