ANWB kiest F35 tot beste fietssnelweg van Nederland

2 april 2019

De ANWB heeft onderzoek gedaan naar de fietssnelwegen in ons land. Daaruit komt de fietssnelweg F35 tussen Enschede en Hengelo (nu 7,1 km lang) als beste fietssnelweg van Nederland naar voren. De F35* scoort een 4,1 op een schaal van 0 tot 5. 

In het onderzoek van de ANWB is gekeken naar de uitvoering van de fietssnelweg: kwaliteit van het wegdek, comfort van de bochten, bermen en de afwezigheid van obstakels en voorrangssituaties. Daarnaast zijn ook subjectieve factoren als herkenbaarheid, sociale veiligheid en het algeheel fietsplezier meegewogen. Het wegdek en de bochten scoren de volledige 5 uit 5 punten. Daarnaast scoort de F35 op fietsplezier en herkenbaarheid ook erg goed. Een punt van aandacht is het aantal kruisingen waar de F35 geen voorrang heeft.

62 kilometer
De fietssnelweg F35 wordt uiteindelijk een snelle, veilige en non-stop fietsverbinding van 62 kilometer van Nijverdal naar de Duitse grens met zijtakken van Almelo naar Vriezenveen en van Enschede naar Oldenzaal. En misschien nog wel verder: er is al een tracéstudie uitgevoerd om te zien of de F35 doorgetrokken kan worden naar Gronau en Ochtrup.

Voor gedeputeerde Bert Boerman is de fietssnelweg om meerdere redenen van groot belang: “De F35 is in alles het resultaat van samenwerking tussen de 8 betrokken gemeenten en de provincie. Want deze fietssnelweg is van groot regionaal belang. Het moet een belangrijk alternatief worden voor het autogebruik, zeker op de korte afstanden. Daardoor vergroten we de bereikbaarheid in Twente. Het stimuleren van fietsgebruik is niet alleen goed om het autogebruik op de korte afstand (15 km) tegen te gaan, maar het is ook goedkoop, beter voor de gezondheid en verlaagt de Co2 uitstoot. Ook de verkeersveiligheid ten opzichte van de oude parallelle route is met 85% toegenomen.”

“Meeslingeren in de omgeving”
Karsten ten Heggeler, teamleider Mobiliteit bij de provincie Overijssel, was vanaf het begin nauw betrokken als projectleider bij het Masterplan. Hij is verheugd met de verkiezing tot beste fietssnelweg door de ANWB. Karsten: “Wij zijn ooit begonnen met onderzoek naar de mogelijkheden om in het mobiliteitssysteem van Twente CO2 te besparen. Al snel bleek dat we zwaardere vervoersrelaties konden onderscheiden van autoverkeer op routes die goed befietsbaar zijn. Dat was voor ons aanleiding genoeg om verder te kijken. Zo is het tracé van de fietssnelweg tot stand gekomen. We wilden het Masterplan vaststellen om ervoor te zorgen dat er ook in de bestemmingsplannen rekening kon worden gehouden met het realiseren van deze fietssnelweg. Door dat met elkaar vast te stellen kun je als provincie en gemeenten ook kansen grijpen om mee te liften op andere projecten. Regelmatig heeft zich dan ook een win-win situatie voorgedaan, ondanks de hoge kosten die ermee gemoeid zijn. Zo hebben we bijvoorbeeld ook met kunstenaars en architecten bekeken hoe we de route en de omgeving van het tracé konden veraangenamen. Daar is een aantal scenario’s uitgekomen waaronder een parkway inpassing die is toegepast in het F35 deel door Twekkelerzoom en daar is nu ook waardering voor uitgesproken. Hier is er voor gekozen om geen recht fietspad aan te leggen maar juist een ruim slingerend tracé met bochten, zodat de route aangenamer wordt. Het fietspad slingert nu dan ook mee in deze parkomgeving.”

Karsten ten Heggeler

Los van andere infrastructuur
“In Twente hebben we er echt voor gekozen er een hoogwaardige fietsverbinding van te maken. Viereneenhalve meter breed bij voorkeur. Comfortabel soort verharding, bij voorkeur voorrang voor de fietser, het gebruik van het logo dat ook zijn effect heeft gehad voor de herkenbaarheid. Het is gewoon heel comfortabel fietsen op deze manier. De F35 ligt voor grote delen ook los van de andere infrastructuur wat de verkeersveiligheid ten goede komt. Het is jammer dat er niet overal voorrang aan de fietser kan worden gegeven, vooral vanwege de verkeerssituatie rondom spoorwegovergangen.”  

De F35 is nog niet klaar Meer dan de helft moet nog aangelegd worden. Gaat dat lukken?

“Het Masterplan ligt er. Op een aantal stukken hebben we de best mogelijke tracékeuze recent geformuleerd, zoals tussen Almelo en Borne. Die planvorming is nu vergevorderd. We wilden oorspronkelijk alles in 2020 klaar hebben maar er is ook een en ander vanwege de financieringsopgave naar achteren geschoven. Dankzij het huidige succes en de hoge waardering verwacht ik wel dat resterende tracé delensnel worden gerealiseerd.”

De F35 is zeer effectief. Het gebruik van het deel Hengelo–Enschede is na opening verviervoudigd en groeit nu telkens 10 procent per jaar. En op de route zijn 85% minder ongevallen dan op de oude invalswegen van Hengelo en Enschede. Hoe kan dat?

“Je hebt geen last van afslaand verkeer, want je zit op een eigen stuk infrastructuur. Als je een flinke weg hebt met aan beide zijden fietspaden en afslaande autobewegingen zouden die cijfers echt anders zijn.“

Is er ook belangstelling vanuit andere regio’s en het buitenland?

“Zeer zeker. We hebben al meerdere regio’s op bezoek gehad, en ook vanuit het buitenland (Duitsland) is er interesse, vlak over de grens en vanuit het Ruhrgebied. Vanuit Nederland is er natuurlijk ook interesse getoond en kenbaar gemaakt via de kennisuitwisselingsorganisaties. Zo hebben we bijvoorbeeld zelf ook ideeën opgedaan naar aanleiding van de aanleg van de snelbinder op het traject Arnhem-Nijmegen. Recent ontvingen we een afstudeerscriptie van een student in Denemarken die heeft vergeleken welke mobiliteitseffecten de F35 heeft in vergelijking met een soortgelijke fietsverbinding in Copenhagen.”

Wat blijft er nog als wens?

“Voor de continuïteit is het van belang tussen Hengelo en Enschedé iets te doen aan de voorrangssituatie langs het spoor. Misschien kan er door innovatie ook iets worden gedaan in combinatie met de spoorovergangen om door te kunnen fietsen. Om de verkeersveiligheid te bevorderen voor fietsers loopt er nu een proef in Hardenberg met ITS-oplossingen. Fietsers die een rotonde naderen worden gesignaleerd en krijgen nu een routeadvies via led-technologie als ze de rotonde opfietsen. Als er vrachtverkeer aankomt worden fietsers geadviseerd een andere route te kiezen omdat die een stuk veiliger is. Het zou mooi zijn als innovaties als deze ook weer een positieve invloed kunnen hebben op de verdere ontwikkeling van de F35.”

*De F35 die is getoetst en vergeleken loopt van de Lambertus Buddestraat in Enschede naar station Hengelo. Onderweg komt de fietser langs de Twekkelerzoom, de fietsbrug over de Auke Vleerstraat, het Kristalbad en dan via het nieuw aangelegde Watertorenpark door Hengelo naar het station.