Rijwielradar maakt bewust van fietsgedrag

27 februari 2018

De weg en zijn omgeving beschouwen we steeds vaker in samenhang. De omgeving van de weg is van invloed op de beleving van de gebruiker en daarmee ook op zijn gedrag. Zo bepaalt de omgeving bijvoorbeeld voor een groot deel het snelheidsgedrag van bestuurders op een weg en het attentieniveau.

Door kennis te verwerven over de impact van belevingsaspecten kunnen we het gedrag van de weggebruiker proberen te beïnvloeden. Zo kunnen we ervoor zorgen dat het prettiger wordt om te fietsen, de veilige route te kiezen, op het station te wachten voor de trein. Kortom: met een zorgvuldige inrichting van de openbare ruimte neemt niet alleen de esthetische kwaliteit toe, we kunnen er ook keuzes en gedrag in de mobiliteit mee (proberen te) beïnvloeden.

Goudappel Coffeng heeft in opdracht van Metropoolregio Amsterdam de kwaliteit van de belangrijkste fietsroutes in de regio in beeld gebracht. Als onderdeel van deze opdracht is ThuisraadRO gevraagd onderzoek te doen naar de invloed van inrichtingsaspecten op het fietsgebruik en routekeuzes van fietsers. Het literatuuronderzoek, aangevuld met interviews met vooraanstaande fietsdeskundigen, heeft geresulteerd in een breed palet aan ruimtelijke aspecten. Daarbij staat het gedrag van de individuele fietser centraal.

Behalve ruimtelijke componenten als attractiviteit, esthetiek, inpassing in de omgeving, groen en landschap, opbouw van de route en herkenbaarheid blijken ook de aanwezigheid van ander fietsers en weggebruikers en meer verkeerskundige karakteristieken als kruispunten, bruggen, spoorwegovergangen en tunnels van invloed te zijn op de keuzes van (potentiële) fietsers.

Opmerkelijk is dat uit het onderzoek blijkt dat niet losse objecten als bomen en gebouwen bepalend zijn voor keuzes die fietsers maken, maar juist de boodschap, sfeer, beleving die ontstaat door de wijze waarop objecten, kleuren, materialen zijn vormgegeven en samengevoegd.

ThuisraadRO en Goudappel Coffeng hebben vervolgens een praktische tool, de Rijwielradar, ontwikkeld. Daarmee kunnen we niet alleen laten zien welke routes het meest veilig, direct, comfortabel zijn maar ook of de gebruiker dat (onbewust) zo zal ervaren. Ook ontstaat inzicht in mogelijk tegenstrijdige wensen of maatregelen. Een kaarsrecht fietspad langs een kanaal mag dan veilig en direct zijn, het is ook dodelijk saai en daardoor weinig aantrekkelijk. Het onderzoek voor de Metropoolregio Amsterdam heeft in korte tijd veel aandacht gegenereerd bij provincies en gemeenten. De behoefte aan een focusverbreding blijkt groot te zijn. De Rijwielradar kan worden gebruikt voor beoordeling van fietsroutes in stedelijk en landelijk gebied.

Met de ontwikkeling van de Rijwielradar lopen we vooruit op de uitkomsten van het grote onderzoek naar reistijdbeleving. De uitkomsten van dit onderzoek zullen in de Rijwielradar worden verwerkt

Op 4 april wordt het onderzoek en de rijwielradar gepresenteerd op de Verkeersgedragsdag in Leeuwarden.