Optimalisatie van het kruispunt Zuiderplein Leeuwarden met het Gouden Regelen

Gouden Regelen Zuiderplein

De verkeerssituatie rond het stationsgebied in Leeuwarden kent diverse knelpunten. Om dat te verbeteren, heeft Goudappel samen met de gemeente Leeuwarden en de provincie Fryslân diverse projecten uitgevoerd. Een daarvan is het optimaliseren van de verkeerslichtenregeling op het kruispunt Zuiderplein.

Optimaliseren van verkeerslichtenregeling

Het kruispunt Zuiderplein – Oostergoweg maakt onderdeel uit van de Binnenring en heeft een belangrijke functie voor bussen naar en van het NS-station, voor fietsverkeer en voor de ontsluiting van parkeergelegenheden in het centrum.

Voor dit kruispunt hebben we een optimalisatieonderzoek uitgevoerd volgens onze Gouden Regelen aanpak. Dit optimalisatieonderzoek bestond uit een evaluatie van de verkeersregeling, kruispuntberekeningen (gedaan met Cocon) en microsimulaties (gedaan met Vissim).

De optimalisatie is gericht op meerdere punten:

  • Het verbeteren van de verkeersveiligheid, vooral gericht op de terugslag van filevorming (het ontstaan van wachtende / stilstaande voertuigen op het kruispunt) in het stationsgebied naar het kruispunt
  • Het verbeteren van de verkeersafwikkeling van het openbaar vervoer en het fietsverkeer op de westelijke hoofdfietsroute
  • Het handhaven van de basiskwaliteit van  verkeersafwikkeling voor autoverkeer dat gebruik maakt van de parkeerroutes
  • Het verhogen van de geloofwaardigheid van de verkeersregeling, onder andere vanwege de aanwezige overweg en spooringreep

Implementatie van OmniFlex

Op basis van het optimalisatieonderzoek zijn verschillende aanbevelingen gedaan aan de gemeente Leeuwarden. De gemeente nam onze aanbevelingen over en naast het onderzoek waren we ook verantwoordelijk voor de implementatie van de nieuwe regeling voor de gemeente: van opdrachtverlening, fabrieksafname en inbedrijfstelling tot inregelen en nazorg.

De implementatie leidde op het kruispunt Zuiderplein tot een nieuwe verkeerslichtenregeling met intergroentijden, wat winst oplevert.  De regeling is conflictvrij gemaakt voor fietsers (wat de verkeersveiligheid verbetert), voorzien van een module voor lokale optimalisatie (OmniFlex) en voorbereid op een toekomstige intelligente spooringreep.

Geloofwaardige regeling

De genoemde OmniFlex module is ingeregeld volgens de beleidsdoelstellingen van de gemeente Leeuwarden, die gericht zijn op het voorrang geven aan doelgroepen zoals het openbaar vervoer en fietsers. Ook is deze module in staat om beter en flexibeler te kunnen regelen, vooral tijdens situaties rondom spooringrepen en filevorming. De intelligente spooringreep maakt gebruik van detectie om de overweg op een veilige manier vrij te maken, zonder dat dat leidt tot een ongeloofwaardigere verkeersregeling.

Verbeterde verkeersveiligheid

Daarnaast blijkt dat de nieuwe conflictvrije regeling zorgt voor gemiddeld dezelfde verliestijden als de oude regeling. Zichtbaar is met name de sterk verbeterde afwikkeling voor onder andere bussen richting het NS-station en de westelijke fietsoversteek. Daarnaast is de verkeersveiligheid rondom filevorming verbeterd: er wordt sterker ingegrepen bij file waardoor onveilige situaties op het kruispunt worden voorkomen.

Gouden Regelen Zuiderplein 2

Douwe Wiebe Beek (projectleider vanuit de gemeente Leeuwarden) over het project:
“Met de filosofie Gouden Regelen hebben we een totaalpakket in huis gehaald, waarbij kwaliteit, betrouwbaarheid maar ook realisme hoog in het vaandel staan. De advisering van analyse tot aan implementatie van een kruispunt specifieke regeling, met stap voor stap begeleiding is ons erg goed bevallen! De kennis en kunde met realiteitszin daarbij, vertaalt zich in een flexibel en goed geregelde kruising.”

Het belang van aandacht voor doelgroepen

Het hele project heeft (opnieuw) bevestigd dat verkeerskundig onderhoud met aandacht voor de verschillende doelgroepen op kruispunten met verkeerslichten belangrijk is. Door te kiezen voor zo’n aanpak komen namelijk verbetermogelijkheden in beeld. Verbeterpunten die leiden tot een betere verkeersregeling, zowel voor de verkeersveiligheid, de verkeersafwikkeling als de geloofwaardigheid.

Ook de toepassing van de OmniFlex-module van het Gouden Regelen draagt hier aan bij. Deze manier van het bepalen van de groentijden en de flexibele en niet vastgelegde volgorde van het afhandelen van de verschillende richtingen, is namelijk beter in staat om te gaan met de grote dynamiek en verstoringen dan een traditionele verkeersregeling met vaste groentijden en een vaste fasevolgorde.

Opdrachtgever: Gemeente Leeuwarden
Jaar: 2021/2022

Meegewerkt aan dit project: Johan Munsterman | Luc Prinsen | Niels van Gurp