35.000 Snorfietsen naar de rijbaan in Amsterdam

8 maart 2019

Om het centrum van Amsterdam bereikbaar en leefbaar te houden geeft de gemeente veel prioriteit aan de fietser en voetganger. De toenemende drukte en verscheidenheid aan voertuigen op de fietspaden vormen een steeds groter probleem voor de verkeersveiligheid en bereikbaarheid van de stad per fiets. Omdat de stad blijft groeien zal de drukte op de fietspaden de komende jaren alleen maar verder toenemen.

Ook de populariteit van de snorfiets is in Amsterdam de afgelopen jaren enorm toegenomen. Het aantal snorfietsen in de stad is gestegen van 11.000 in 2008 naar 35.000 in 2018. Snorfietsers zijn na fietsers de grootste groep onder de ernstig verkeersgewonden in Amsterdam, terwijl slechts 1 a 2% van de verplaatsingen in de stad wordt gemaakt met een snorfiets. Uit metingen blijken snorfietsers – ondanks handhavingsacties van de politie – massaal de toegestane snelheid van 25 km/uur te overschrijden: 87% van de snorfietsers rijdt te hard, de gemiddelde snelheid op de fietspaden is 32 km/uur en 15% van de snorfietsers rijdt zelfs harder dan 37 km/uur. Mede hierdoor vormen de snorfietsers een bron van ergernis voor de overige gebruikers van het fietspad en leveren zij een belangrijke bijdrage in de ervaren drukte.

Sinds begin 2017 werkt Jeroen Loijen van Goudappel Coffeng als beleidsadviseur in het projectteam Snorfiets naar de rijbaan (SNOR) van de gemeente Amsterdam. Hij heeft daar een rol in het uitvoeren en beoordelen van verkeerskundige analyses en in het ambtelijk en bestuurlijk voorbereiden van besluiten voor dit project. Zo heeft hij bijgedragen aan het opstellen van de Nota van Beantwoording en de verkeerskundige motivering van het verkeersbesluit.

SWOV heeft in 2013 voor gemeente Amsterdam becijferd dat – mits in combinatie met een helmplicht – het verplaatsen van de snorfiets van het fietspad naar de rijbaan een reductie van 261 verkeersslachtoffers per jaar in Amsterdam kan opleveren. Dit aantal is gebaseerd op de ervaringscijfers van de verplaatsing van de bromfiets naar de rijbaan in 1999, de verminderde kans op letsel door de helmplicht en doordat een deel van de snorfietsers naar verwachting een ander – veiliger – vervoermiddel zal kiezen als zij een helm moeten dragen.

Helmplicht
De gemeente kon echter geen helm verplicht stellen voor snorfietsers. Daarom hebben de vier grote steden – onder aanvoering van Amsterdam – bij het ministerie gelobbyd om deze helmplicht landelijk of anders zonaal mogelijk te maken. Na een lang lobbytraject heeft de Tweede Kamer in 2018 uiteindelijk ingestemd met een Algemene Maatregel van Bestuur die het voor wegbeheerders mogelijk maakt om wegens grote drukte op een fietspad of op plaatsen binnen een stelsel van fietspaden de snorfiets naar de rijbaan te verwijzen met een helmplicht. Dit maakt de wegbeheerder duidelijk door een onderbord “snorfietsen niet toegestaan” onder het G11-bord (verplicht fietspad) te plaatsen. Per fietspad (of stelsel van fietspaden) moet de wegbeheerder dus aantonen dat sprake is van grote drukte en verplaatsing van de snorfiets naar de rijbaan de meest veilige oplossing is.
Sinds 2017 heeft de gemeente een projectteam opgericht dat de verplaatsing van de snorfiets naar de rijbaan op zoveel mogelijk fietspaden binnen de ring A10 mogelijk maakt.

Daartoe is:

  • onderzoek verricht naar de drukte op de fietspaden en de verwachte verkeersveiligheidseffecten van de verplaatsing van de snorfiets naar de rijbaan;
  • zijn de benodigde infrastructurele maatregelen in kaart gebracht: er worden zo’n 3.000 onderborden, honderden overige (waarschuwings)borden en wegmarkeringen en ca. 20 nieuwe doorsteekjes tussen fietspad en rijbaan aangebracht
  • is uitvoerig (gedrags)onderzoek naar de doelgroep verricht: zowel om de gevolgen voor hen in kaart te brengen als om een geschikte campagne- en communicatiestrategie op te baseren;
  • is de benodigde handhaving door zowel politie als gemeentelijke BOA’s voorbereid;
  • is het voor de maatregel benodigde verkeersbesluit genomen waarin per fietspad in de stad is gemotiveerd waarom de snorfiets naar de rijbaan wordt verplaatst.

Het verkeersbesluit is in juli 2018 in ontwerp genomen waarna eenieder daar gedurende zes weken een zienswijze op in kon dienen. Hiervan hebben maar liefst bijna 4700 mensen gebruik gemaakt. Al deze zienswijzen zijn door de gemeente zorgvuldig gelezen. In december 2018 heeft het college de Nota van Beantwoording gepubliceerd waarmee de gemeente antwoord geeft op alle in de zienswijzen genoemde onderwerpen. Daarnaast heeft het college het definitief verkeersbesluit vastgesteld waarmee de snorfiets op de meeste wegen binnen de ring A10 in Amsterdam per 8 april 2019 naar de rijbaan wordt verplaatst.

www.amsterdam.nl/snorfiets-rijbaan

Opdrachtgever: Gemeente Amsterdam
Jaar: 2017-2019