Verkeerslichten langer op 'oranje'

8 maart 2016

Vandaag kwam het advies van de Initiatiefgroep Verkeersregeltechnici (IVER) i.s.m. Goudappel Coffeng naar buiten voor de duur van de geelfase, of in spreektaal: de tijd dat het verkeerslicht op oranje staat. Grote halen snel thuis: korter dan de huidige CROW-normen voor autoverkeer, maar ook langer dan de huidige praktijk.

De vraag hoe lang een verkeerslicht op 'geel' staat was één van de onopgeloste verkeerskundige discussiepunten. In het CROW-handboek Verkeerslichten staat het zelfs expliciet: "in de praktijk worden vaak kortere geeltijden gehanteerd dan deze richtlijnen". De IVER wilde een eind aan deze ongewenste situatie en vroeg Goudappel Coffeng de duur van de geeltijd te onderzoeken en met een onderbouwd advies te komen.

Luc Prinsen, adviseur verkeersmanagement bij Goudappel Coffeng, was projectleider van het onderzoek: "Als we kijken naar landen in Europa en Noord-Amerika zien we geen uniforme geeltijd. De tijden variëren binnen een range van maximaal 1 seconde verschil. De Nederlandse praktijk is de krapste geeltijd, de CROW-richtlijnen geven de automobilist de meeste tijd om te kunnen stoppen voor dat het licht op rood springt. 1 seconde klinkt niet veel maar dat is het wel degelijk: een groot deel van het door rood rijden gebeurt in de eerste halve seconde. Dat komt uit ons onderzoek naar voren."

Uit het onderzoek blijkt daarnaast dat automobilisten zich niet bewust zijn van de duur van de geelfase: het verkeersgedrag blijft gelijk bij verschillende geeltijden. Hoe lang het verkeerslicht op geel staat speelt dan ook geen rol in hun beslissing te willenstoppen. Het 'net' door rood rijden is dus iets wat een automobilist wellicht soms overkomt in plaats van een bewuste keuze. Te lang 'geel' leidt daarentegen tot onduidelijkheid en ondermijnt de geloofwaardigheid van de verkeerslichtenregeling. En dit heeft invloed op de wil van de weggebruiker om zich te conformeren aan de betekenis van 'geel' voor de rijtaak. Luc Prinsen: "Toen we dat hadden kunnen vaststellen, zijn we gaan rekenen aan geeltijden: wat is een reële geeltijd zodat het mogelijk is dat wie dat wil ook redelijkerwijs kanstoppen. Dit alles heeft geleid tot nieuwe adviezen voor de geeltijd die, afhankelijk van de snelheid op een kruispunt, in de praktijk neerkomen op verruiming voor rechtdoorgaand verkeer met een halve of hele seconde."

De adviezen, ook voor (brom)fietsers en bussen, zijn inmiddels onderschreven door CVN, IVER, politie en CROW. Dit heeft geleid tot een aanpassing van het CROW-handboek Verkeerslichten. De verwachting is dat de komende periode de nieuwe geeltijden hun weg weten te vinden naar de kruispunten op straat. Luc: "Het, bedoeld en onbedoeld, door rood rijden zal afnemen en de wil om te stoppen bij 'geel' zal toenemen. Dat vind ik goed nieuws!"

Vakpers en algemene media
Het onderzoek is gepresenteerd op de studiedag verkeerslichten 2016. In vakblad Verkeerskunde van maart 2016 verscheen een uitgebreid artikel over het onderzoek. Daarnaast werd de aanbeveling beloond met een '101'-tje: de voorpagina van teletekst.

Onder meer het NOS-Journaal, RTL Nieuws, de Volkskrant, de Telegraaf, NRC Handelsblad en Trouw berichtten over de uitkomsten van dit onderzoek. 

Download het onderzoek naar geeltijden