GOW60: zo kiest u onderbouwd voor 60 km/u

GOW60 in het kort:

• GOW60 is een gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom waar 60 km/u wordt toegepast omdat een veilige inrichting voor 80 km/u niet haalbaar of wenselijk is.
• GOW60 kan voordelen bieden voor verkeersveiligheid, maar vraagt ook aandacht voor bereikbaarheid, doorstroming en geloofwaardige inrichting.
• Hulpmiddelen zijn onder meer de Gereedschapskist GOW60, afweegschema’s en ontwerpprincipes voor veilige en geloofwaardige inrichting.

Dit is wanneer GOW60 in beeld komt

Volgens CROW-richtlijnen en de principes van Duurzaam Veilig blijft GOW80 het uitgangspunt voor gebiedsontsluitingswegen buiten de bebouwde kom. GOW60 komt pas in beeld wanneer een veilige inrichting voor 80 km/u niet haalbaar is en de lagere snelheid past bij de functie, omgeving en vormgeving van de weg. Hierin wordt ook eerst gekeken of risico’s met andere maatregelen kunnen worden verminderd en welk effect 60 km/u heeft op het netwerk, doorstroming, bereikbaarheid en het netwerk als geheel.

Belangrijk om te weten: GOW60 is geen nieuwe officiële wegcategorie, maar een toepassing binnen de bestaande categorisering van wegen.

Voordelen van GOW60

• Hogere verkeersveiligheid op wegen met smalle rijbanen, veel erfaansluitingen of obstakels dicht langs de weg.
• Minder grote snelheidsverschillen tussen weggebruikers.
• Betere inpasbaarheid op wegen waar een veilige GOW80-inrichting ruimtelijk of financieel lastig is.
• Een snelheid die aansluit bij omgevingen met fietsers op of langs de rijbaan.

Aandachtspunten van GOW60

• Mogelijke toename van reistijden voor auto, openbaar vervoer en hulpdiensten.
• Kans op verschuiving van verkeer naar andere routes in het netwerk.
• Risico op een lappendeken van verschillende snelheidsregimes.
• Een lagere limiet werkt alleen goed als de inrichting van de weg de snelheid ook geloofwaardig ondersteunt.

Zo maakt u een goede afweging voor 60 km/u

De keuze voor GOW60 vraagt om een zorgvuldige afweging op zowel wegvak- als netwerkniveau. Het is daarbij belangrijk om breder te kijken dan individuele wegen. De keuze voor GOW60 raakt het functioneren van het netwerk als geheel. Door keuzes in samenhang te maken, wordt voorkomen dat voor iedere straat opnieuw plannen moeten worden opgesteld en afstemming met partijen zoals vervoerders en hulpdiensten nodig is.

Bij een goede afweging horen de volgende vragen:

• Waar zitten de risico’s?
• Welke maatregelen zijn mogelijk?
• Wat zijn de effecten op het netwerk?
• En is de gekozen snelheid geloofwaardig voor de weggebruiker?

Verken risico’s en maatregelen

Kijk eerst of risico’s van 80 km/u met andere maatregelen kunnen worden verminderd, zoals aanpassing van kruispunten, verbetering van fietsvoorzieningen of meer obstakelvrije ruimte. 

Breng de effecten op het netwerk in kaart

Een snelheidsverlaging heeft gevolgen die verder reiken dan de weg zelf. Verkeer kan andere routes kiezen, reistijden kunnen toenemen en het functioneren van openbaar vervoer en hulpdiensten kan veranderen.

Daarom wordt een keuze voor GOW60 altijd in samenhang met het netwerk beoordeeld. Belangrijke vragen daarbij zijn:

• Blijft verkeer op de juiste wegen gebundeld?
• Ontstaan er geen ongewenste verschuivingen?
• Blijft de bereikbaarheid van kernen en voorzieningen op orde?
• Wat zijn de effecten voor openbaar vervoer, hulpdiensten, landbouwverkeer en fietsverkeer?
• Wordt voorkomen dat een lappendeken van verschillende snelheden ontstaat?

Zorg voor een geloofwaardige snelheid en inrichting

Een snelheidslimiet werkt alleen als deze past bij het wegbeeld. Weggebruikers stemmen hun snelheid vooral af op de inrichting en omgeving, en pas daarna op de bebording. Als een weg nog aanvoelt als een 80-weg, wordt 60 km/u slecht nageleefd. Dat leidt tot snelheidsverschillen en onveilige situaties. 

Een geloofwaardige GOW60 vraagt daarom om een inrichting die de lagere snelheid ondersteunt. Denk aan:

• Een passend wegprofiel.
• Duidelijke markering en rijrichtingscheiding.
• Herkenbare kruispunten en overgangen.

Gereedschapskist GOW60

De door Goudappel ontwikkelde biedt gereedschapskist GOW60 handvatten om onderbouwde keuzes te maken tussen 80 en 60 km/u. De gereedschapskist helpt bij het analyseren van wegkenmerken, het in beeld brengen van risico’s en het beoordelen van effecten op het netwerk.

Daarnaast bevat de gereedschapskist:

• Een afweegschema voor GOW80 en GOW60;
• Inzicht in relevante weg- en omgevingskenmerken;
• Aandachtspunten voor geloofwaardige inrichting;
• Praktische voorbeelden en toepassingen.

Hiermee kan Goudappel u ondersteunen

Goudappel adviseert gemeenten en provincies over de toepassing van GOW60, onder meer voor de Noord-Limburgse gemeenten, verenigd in Trendsportal, en binnen het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) van de provincie Overijssel.

Waarvoor kunt u zoal bij ons terecht?

• U wilt inzicht in waar 80 km/u nog passend is en waar 60 km/u in beeld komt.
• U wilt weten wat de effecten zijn van een snelheidsverlaging op bereikbaarheid, openbaar vervoer en hulpdiensten.
• U werkt aan beleid of wegencategorisering en wilt dit laten toetsen of verder uitwerken.
• U heeft een beleidsplan gemaakt maar zou graag een deskundige second opinion willen.
• U zit intern niet op één lijn, of het ontbreekt aan politiek draagvlak.
• U zoekt ondersteuning bij het toepassen van de gereedschapskist in de praktijk.