Landelijk Reizigersonderzoek brengt woon-werkgedrag van Nederlanders in beeld

Project

Hoe verandert het reisgedrag van Nederlanders en wat betekent dat voor bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid? Die vraag staat centraal in het Landelijk Reizigersonderzoek (LRO) dat het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat sinds 2019 jaarlijks laat uitvoeren. Sinds 2023 voert Goudappel dit onderzoek uit in samenwerking met Ipsos I&O. Het onderzoek geeft inzicht in trends in mobiliteit, met bijzondere aandacht voor woon-werkverkeer, thuiswerken, vervoerwijzekeuze en de effecten van beleid en werkgeversmaatregelen.

Over het Landelijk Reizigersonderzoek

Het Landelijk Reizigersonderzoek is een online vragenlijstonderzoek onder Nederlanders van 18 jaar en ouder. De vragenlijst bestaat uit een vast basisdeel en aanvullende modules die aansluiten bij actuele beleidsvragen. In 2025 gingen deze over deelmobiliteit en toekomstige mobiliteitsontwikkelingen.

Het onderzoek beantwoordt onder meer vragen over vervoermiddelbezit, reismotieven, keuze voor een vervoermiddel en thuiswerken. Daarmee krijgt het ministerie niet alleen zicht op hoe Nederlanders reizen, maar ook op waarom zij bepaalde keuzes maken.

Monitoring en verklaring

Een belangrijke meerwaarde van dit onderzoek is dat het niet alleen trends in beeld brengt, maar ook verklaart. Met regressieanalyses onderzoeken we welke factoren samenhangen met veranderingen in auto‑, ov‑ en fietsdagen in het woon-werkverkeer. Denk aan thuiswerkdagen, werkgeversregelingen, autobezit, veranderingen in woon- of werklocatie en aanpassingen op de woon‑werkroute.

Deze aanpak maakt het mogelijk om inzichten te vertalen naar indicatieve effecten op bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid. Zo ontstaat een onderbouwde basis om beleidsmaatregelen en werkgeversinterventies gerichter in te zetten.

Een stroomdiagram met de titel 'Veranderd reisgedrag voor woon-werkverkeer'. Het diagram toont vier hoofdcategorieën van factoren die invloed hebben op het reisgedrag: 'Autonome ontwikkelingen', 'Werkgeversregelingen', 'De route van en naar het werk' en 'Persoonlijke situatie en motivatie'. Pijlen geven de verbanden aan tussen specifieke veranderingen binnen elke categorie en de daaruit voortvloeiende effecten op het vervoersmiddelgebruik.

Veranderingen in woon-werkgedrag verklaard met regressieanalyses

Omschrijving van deze afbeelding

De afbeelding is een stroomdiagram dat de oorzaak-gevolg relaties illustreert tussen verschillende factoren en veranderingen in reisgedrag voor woon-werkverkeer.

Structuur

De afbeelding is opgebouwd uit vier gekleurde tekstblokken die elk een hoofdcategorie vertegenwoordigen, en één grijs eindblok.

Blauw blok: Autonome ontwikkelingen
Roze blok: Werkgeversregelingen
Oranje blok: De route van en naar het werk
Lichtblauw blok: Persoonlijke situatie en motivatie
Grijs eindblok: Veranderd reisgedrag voor woon-werkverkeer

Gekleurde pijlen verbinden elk van de vier hoofdcategorieën met het eindblok, wat aangeeft dat ze allemaal bijdragen aan de uiteindelijke verandering in reisgedrag.

Inhoud van de categorieën (oorzaak -> gevolgen)

Autonome ontwikkelingen:
- Meer werkdagen -> meer reisdagen
- Meer thuiswerken -> minder reisdagen
- Verandering in woonlocatie -> meer auto
- Verandering in gezinssamenstelling -> meer auto
- Toegenomen autobezit -> meer auto, minder fiets
- Sector (Land)bouw & industrie/handel -> meer auto
- Sector Niet-commerciële dienstverlening -> minder ov
Werkgeversregelingen:
- Betere thuiswerkmogelijkheid -> meer ov
- Beter online vergaderen -> minder fiets
- Betere thuiswerkvergoeding -> meer fiets
- Betere reiskostenvergoeding ov -> minder fiets
- Leaseregeling fiets / e-bike -> minder ov
- Betere reiskostenvergoeding fiets/e-bike -> meer fiets
- Meer parkeerplaatsen bij het werk -> meer auto
De route van en naar het werk:
- Kortere reistijd auto -> meer fiets (geen verklaring voor)
- Meer fietspaden/route -> minder auto
- Kortere reistijd fiets -> minder ov
- Verbetering P+R -> meer ov
Persoonlijke situatie en motivatie:
- Wie belang hecht aan privacy -> meer auto
- Wie belang hecht aan gezondheid -> minder auto, meer fiets
- Onbetrouwbare reistijd door files belangrijk -> minder auto

Belangrijkste inzichten uit 2025

In 2025 werd het onderzoek voor de zevende keer uitgevoerd. 12.605 respondenten, representatief voor de Nederlandse bevolking van 18 jaar en ouder, vulden de vragenlijst in.

De belangrijkste inzichten van deze editie:

Er wordt structureel thuisgewerkt: gemiddeld 1,3 dagen per week (ongeveer gelijk aan een jaar eerder maar meer dan het gemiddelde van 0,8 dagen uit 2019)
Gemak (22%) en reistijd (20%) blijven de belangrijkste drijfveren in de keuze voor een vervoermiddel
Het bezit van elektrische fietsen blijft groeien: 48% van de Nederlandse huishoudens beschikte in 2025 over een elektrische fiets. In 2024 was dit 44% en in 2019 27%.
De auto-afhankelijkheid blijft hoog: 58% van de werknemers die minimaal één dag per week als bestuurder met de auto reizen, geeft aan in grote mate afhankelijk te zijn van de auto.
Ongeveer één op de tien Nederlanders gebruikt een deelauto, dit blijft stabiel ten opzichte van eerdere jaren
Nederlanders beoordelen het huidige mobiliteitssysteem gemiddeld met een 6,8. Vooral beschikbaarheid, snelheid/efficiëntie, betaalbaarheid en veiligheid vinden zij belangrijk, milieuvriendelijke mobiliteit weegt relatief minder zwaar. De betaalbaarheid van het openbaar vervoer en files worden het vaakst als verbeterpunten genoemd.

Bekijk het Landelijk Reizigersonderzoek 2025

Versterkende expertises

Het Landelijk Reizigersonderzoek laat zien hoe inhoudelijke mobiliteitskennis, beleidsonderzoek en data-analyse elkaar versterken. Door reisgedrag niet alleen te monitoren, maar ook te verklaren, ontstaat inzicht in de factoren die mobiliteitskeuzes beïnvloeden. Dat helpt overheden om ontwikkelingen beter te duiden en beleid gerichter te onderbouwen.