Rotterdam onderzoekt thuisladen via een verlengd privaat aansluitpunt

VPA Rotterdam

Steeds meer inwoners willen hun elektrische auto thuis opladen met eigen stroom, bijvoorbeeld van zonnepanelen. Voor de gemeente Rotterdam riep dat de vraag op of zogenoemde verlengde private aansluitpunten (VPA) mogelijk en wenselijk zijn in de openbare ruimte. Goudappel onderzocht welke kansen, risico’s en voorwaarden daarbij horen. Zo kreeg de gemeente inzicht in de beleidskeuzes, risico’s en randvoorwaarden rond elektrisch laden in de openbare ruimte.

Groeiende vraag naar thuisladen in de openbare ruimte

De gemeente Rotterdam stond in 2025/2026 voor een herkenbare uitdaging. Inwoners vragen steeds vaker of zij hun elektrische auto thuis mogen laden, ook wanneer de auto in de openbare ruimte geparkeerd staat. Aanleiding voor het onderzoek was de motie ‘Vergunningsvrij thuisladen’, waarin de gemeenteraad het college vroeg te onderzoeken of en onder welke voorwaarden verlengde private aansluitpunten mogelijk gemaakt kunnen worden. De vraag raakt aan meerdere belangen. Inwoners willen eigen, goedkopere en duurzame stroom gebruiken. Tegelijkertijd moet de gemeente zorgen voor een veilige, toegankelijke en leefbare openbare ruimte.

Integrale afweging van techniek, beleid en openbare ruimte

Goudappel onderzocht het vraagstuk vanuit een brede, integrale benadering. Daarbij keken we niet alleen naar de technische kant van elektrisch laden, maar ook naar veiligheid, toegankelijkheid, beheer, handhaving, rechtsgelijkheid en netimpact.

We doorliepen de volgende stappen:

  1. We hielden interviews met verschillende gemeentelijke afdelingen en een wijkraad om beleidsmatige, praktische en maatschappelijke aandachtspunten in beeld te brengen. 
  2. We analyseerden trends en ontwikkelingen, zoals de groei van elektrisch rijden, de wens om eigen zonnestroom te gebruiken en de toenemende druk op het elektriciteitsnet. 
  3. We onderzochten ervaringen en beleid van andere gemeenten, waaronder pilots en bestaande regelingen. 
  4. We verdiepten de analyse op thema’s zoals veiligheid, rechtsgelijkheid, claimgedrag, parkeerdruk en organisatorische impact. 
  5. We maakten een risico-inschatting voor verschillende wijktypen binnen Rotterdam, omdat de gevolgen van VPA-laden per gebied sterk kunnen verschillen. 

Individueel voordeel vraagt om collectieve afweging

Het onderzoek laat zien dat de vraag naar VPA-laden reëel en groeiend is. Voor individuele gebruikers biedt thuisladen voordelen: het is gemakkelijk, vaak goedkoper en maakt het mogelijk om zelf opgewekte energie te gebruiken. Tegelijkertijd ontstaan de belangrijkste nadelen juist op collectief niveau. Laadkabels in de openbare ruimte kunnen leiden tot onveilige situaties voor voetgangers, verminderde toegankelijkheid, verrommeling van het straatbeeld en extra beheer- en handhavingsdruk. Ook kan VPA-laden leiden tot het feitelijk claimen van openbare parkeerplaatsen, wat spanningen tussen bewoners kan veroorzaken. Daarnaast kan rechtsgelijkheid onder druk komen te staan, omdat niet alle inwoners, zoals bewoners van appartementen, dezelfde mogelijkheid hebben om hiervan gebruik te maken.

Onderbouwde beleidsregels voor VPA-laden

Het onderzoek bracht verschillende beleidsrichtingen in beeld: VPA-laden niet toestaan, niet toestaan met een hardheidsclausule, toestaan in geselecteerde gebieden, toestaan met vergunningplicht of toestaan zonder vergunningplicht. Per beleidsrichting zijn de gevolgen voor onder meer toegankelijkheid, kwaliteit van de openbare ruimte, claimgedrag, netcongestie, schaalbaarheid, bestuurlijke risico’s, ambtelijke belasting en handhaving afgewogen. Daarmee kreeg de gemeente inzicht in de effecten van mogelijke keuzes en in de voorwaarden die nodig zijn wanneer Rotterdam ruimte wil bieden aan VPA-laden.

Uit het onderzoek blijkt dat VPA-laden individuele voordelen kan bieden, zoals gemak, lagere laadkosten en de mogelijkheid om eigen opgewekte stroom te benutten. Tegelijkertijd vraagt toepassing in de openbare ruimte om duidelijke randvoorwaarden. Denk aan toetsing op veiligheid en toegankelijkheid, het voorkomen van vergunningsvrije toepassing, heldere afspraken over beheer en handhaving, registratie van locaties en het expliciet vastleggen dat een VPA geen recht geeft op een parkeerplaats. Ook laat het onderzoek zien dat maatwerk nodig kan zijn voor specifieke situaties, bijvoorbeeld via een hardheidsclausule voor gevallen waarin de maatschappelijke noodzaak duidelijk is.

Elektrificatie vraagt om beleid dat werkt in de praktijk

Met dit onderzoek hielp Goudappel de gemeente Rotterdam om een actueel laad- en energievraagstuk zorgvuldig te beoordelen. De opgave rond elektrificatie gaat verder dan laadtechniek alleen. Zij raakt aan ruimtegebruik, leefbaarheid, rechtvaardigheid, netcapaciteit en uitvoerbaar beleid. Goudappel ondersteunt overheden bij deze integrale afwegingen, zodat elektrisch vervoer kan groeien op een manier die past bij de stad, de gebruikers en de energietransitie.

Opdrachtgever: Gemeente Rotterdam
Jaar: 2026