Integrale aanpak voor sociale veiligheid in Utrechtse parkeergarages

Structurele overlast en een groeiend gevoel van onveiligheid

Parkeergarage Kop van Lombok is een drukbezochte garage nabij het centrum van Utrecht. Maandenlange overlast, voortkomend uit bredere maatschappelijke vraagstukken zoals dakloosheid en middelengebruik, leidde tot een sterk verminderd veiligheidsgevoel bij bezoekers. Vergelijkbare signalen kwamen uit P+R Westraven, Paardenveld en Springweg. Hoewel de aard van de problematiek per locatie verschilde (van overnachtende daklozen en middelengebruik tot hangjongeren), zagen we een vergelijkbare opgave: het herstellen van rust, overzicht en sociale veiligheid.

Technische toets én belevingsscan

Voor de gemeente Utrecht was dit aanleiding om de problematiek niet per incident te benaderen, maar integraal en onderbouwd te analyseren. Goudappel voerde per garage een quickscan uit vanuit twee complementaire invalshoeken:

1. Technische quickscan: een toetsing aan geldende NEN-normen, beoordeling van de bouwkundige staat, parkeervakindeling, belijning, bewegwijzering, verlichting en aanwezige veiligheidsvoorzieningen.
2. Belevingsquickscan: een analyse van de sfeer, sociale veiligheid, overzichtelijkheid en zintuiglijke aspecten (licht, geluid, geur). Hierbij keken we nadrukkelijk vanuit het perspectief van de gebruiker.

Deze integrale benadering is uitgevoerd door twee van onze experts: een ontwerper parkeergarages en een belevingsexpert. We voerden gesprekken met beveiligers en analyseerden de achtergrondinformatie van de gemeente. Zo brachten we niet alleen de feitelijke situatie in kaart, maar ook het dagelijks gebruik en de achterliggende dynamiek.

Het onderzoek leidt tot een belangrijk inzicht: technisch zijn de garages grotendeels op orde. Ze voldoen aan de normen en beschikken over goede basisvoorzieningen. Dat betekent dat de oplossing niet primair in grootschalige bouwkundige ingrepen ligt, maar in beheer, sociaal beleid, inrichting en beleving.

Sociale controle vergroten door toevoegen van functies

Door functies toe te voegen die bezoekers aantrekken, groeit het aantal ‘legitieme’ gebruikers van de garage. Denk aan een fietsvoorziening, pick-up point of expositieruimte. Dat zorgt voor meer levendigheid en maakt de ruimte minder aantrekkelijk voor ongewenst verblijf. Tegelijk ontstaat natuurlijke sociale controle: mensen zien wat er gebeurt en ongewenst gedrag valt sneller op. Een plek die actief wordt gebruikt, voelt veiliger en blijft dat ook op de langere termijn.

Integrale samenwerking: meer dan een parkeeropgave

Ons onderzoek benadrukt dat dakloosheid en middelengebruik bredere maatschappelijke vraagstukken zijn. Het onderliggende probleem is niet puur vanuit parkeerbeheer op te lossen. Daarom werkt de gemeente Utrecht integraal samen met het sociale en ruimtelijke domein aan bredere oplossingen. Die verbinding is essentieel om waterbedeffecten te voorkomen en te komen tot een duurzame, mensgerichte aanpak.

De directe maatregelen zijn inmiddels doorgevoerd. Ook voor de middellange termijnmaatregelen zijn concrete plannen opgesteld. De belevingsmaatregelen worden momenteel verder voorbereid, met de ambitie om deze in een volgende fase te realiseren.

Ook de sociale veiligheid verbeteren in uw parkeergarages?

Wilt u de sociale veiligheid in uw parkeergarages of mobiliteitsknooppunten versterken? Goudappel combineert technische kennis met inzicht in gedrag en beleving. Met integrale scans en een concreet maatregelenpakket helpen wij u om voorzieningen weer veilig, aantrekkelijk en toekomstbestendig te maken.

Opdrachtgever: Gemeente Utrecht
Jaar: 2025