Dampoortaquaduct Middelburg: van prognose tot monitoring van verkeershinder

Een cruciale verbinding voor Walcheren

Het Dampoortaquaduct ligt in de N57 aan de oostzijde van Middelburg. Op deze plek loopt de weg onder het Kanaal door Walcheren door. De N57 is de belangrijkste ontsluitingsroute voor West-Zeeland. Het aquaduct vormt bovendien een belangrijke toegang tot Walcheren en is één van de twee oeververbindingen tussen het noorden en zuiden van Middelburg.

Tussen 2022 en 2025 waren verschillende werkzaamheden nodig, waaronder het vervangen van technische systemen en het inspecteren van de damwanden. Hiervoor moest de weg geheel of gedeeltelijk worden afgesloten. Omdat dit kon leiden tot aanzienlijke verkeershinder in de regio, vroeg Rijkswaterstaat aan Goudappel om de effecten vooraf te onderzoeken, maatregelen te onderbouwen en de situatie tijdens de werkzaamheden te monitoren.

Van hinderprognose naar verkeersmaatregelen

Om de verkeershinder zo goed mogelijk te beheersen, heeft Goudappel in verschillende fasen onderzoek uitgevoerd.

1. Vooruitkijken: effecten van afsluitingen in beeld
   Voor het vervangen van de technische systemen in het aquaduct, onderzocht Goudappel verschillende uitvoeringsvarianten met volledige of gedeeltelijke afsluiting van de N57. Met het verkeersmodel Walcheren zijn de verkeerskundige effecten geanalyseerd, zoals uitwijkend verkeer en mogelijke filevorming op omliggende wegen. Daarbij zijn zowel werkdagen als weekenddagen onderzocht.
   Op basis van deze analyses adviseerde Goudappel over maatregelen om de hinder te beperken, volgens de aanpak Slim Bouwen, Slim Plannen en Slim Reizen.
2. Vooruit organiseren: maatregelen voor de omgeving
   In de voorbereiding werkte Goudappel samen met Rijkswaterstaat, de gemeente Middelburg en de uitvoerder van de verkeersmaatregelen aan een pakket maatregelen voor de afsluiting van het aquaduct. Daarbij ging bijzondere aandacht uit naar de situatie in Middelburg, waar uitwijkend autoverkeer invloed kon hebben op de verkeersveiligheid voor fietsers. Door vooraf maatregelen te treffen, kon worden voorkomen dat fietsers en lokaal verkeer onnodig last kregen van extra autoverkeer.
3. Monitoren: inzicht in de effecten tijdens de werkzaamheden
   Tijdens de afsluiting van het Dampoortaquaduct in het najaar van 2023, onderzocht Goudappel hoe het verkeer reageerde op de werkzaamheden. De monitoring richtte zich op verkeersintensiteiten, reistijden en de afwikkeling van het verkeer op het omliggende wegennet. In deze analyse zijn ook de afsluitingen van de nabijgelegen Vlaketunnel (A58) meegenomen. Deze vonden ook in het najaar van 2023 plaats.

Vooruitkijken naar drukke dagen en toekomstige werkzaamheden

Voor een damwandinspectie in 2025 moest per rijrichting één rijstrook worden afgesloten. Omdat deze werkzaamheden mogelijk in het hoogseizoen zouden plaatsvinden, analyseerde Goudappel de verkeersdrukte tijdens piekperioden. Daarbij ging speciale aandacht uit naar dagen waarop veel vakantieverkeer naar Zeeland reist, zoals vrijdagen en zaterdagen in de zomer.

Op basis hiervan adviseerde Goudappel over gerichte verkeersveiligheidsmaatregelen, onder andere bij mogelijke filevorming rond het onoverzichtelijke knooppunt De Roode Leeuw. Ook is gekeken naar de effecten van het openen van de Schroebrug, de belangrijkste alternatieve route voor het Dampoortaquaduct dwars door Middelburg.

Omdat Rijkswaterstaat ook richting 2030 rekening houdt met nieuwe werkzaamheden, zijn eerdere studies bovendien geactualiseerd op basis van de verwachte verkeersgroei in de regio.

Inzicht in verkeershinder als basis voor goede keuzes

De verkeersanalyses gaven Rijkswaterstaat een solide basis om keuzes te maken over de uitvoering van de werkzaamheden: wanneer het aquaduct kon worden afgesloten en of dit volledig of gedeeltelijk moest gebeuren. De resultaten hielpen ook om samen met de gemeente Middelburg maatregelen te treffen om het verkeer in goede banen te leiden.

Uit de monitoring bleek dat de verwachte verkeershinder inderdaad optrad, maar minder ernstig was dan vooraf was voorzien. Dit kwam deels door de genomen verkeersmaatregelen en deels doordat een deel van de automobilisten tijdens de afsluiting andere keuzes maakte.

Minder hinder bij werkzaamheden aan belangrijke routes

De ervaringen rond het Dampoortaquaduct laten zien dat het beperken van verkeershinder begint met goed inzicht in de verwachte effecten van werkzaamheden én in het gedrag van weggebruikers. De monitoring liet zien dat ongeveer 20 tot 30 procent van de automobilisten bij verkeershinder andere keuzes maakt, bijvoorbeeld door een reis uit te stellen, een andere route te kiezen of tijdelijk een ander vervoermiddel te gebruiken. Door dit gedrag mee te nemen in verkeersanalyses ontstaat een realistischer beeld van de verwachte hinder. Dat helpt wegbeheerders om beter onderbouwde keuzes te maken over de planning van werkzaamheden en de inzet van verkeersmaatregelen.

Jaar: 2022–2025
Opdrachtgever: Rijkswaterstaat