Nederlanders blijven autorijden ondanks hoge brandstofprijzen, maar tanken wel iets vaker over de grens
Ondanks de sterk gestegen brandstofprijzen is het autogebruik van Nederlanders nauwelijks veranderd: automobilisten bleven ongeveer evenveel kilometers rijden als in 2025. Wel zijn onze tanktransacties in België toegenomen en zijn we dit najaar vaker met het openbaar vervoer gaan reizen. Dit blijkt uit een nieuwe analyse van het Nederlands Verplaatsingspanel: een initiatief van Dat.mobility (onderdeel van Goudappel) en Mobidot, dat dagelijks het verplaatsingsgedrag van duizenden Nederlanders bijhoudt. “Mensen gaan niet zomaar minder autorijden vanwege de prijs aan de pomp. Een rit naar je werk kun je niet zomaar overslaan, en een alternatief is niet altijd voorhanden of snel geregeld”, aldus Matthijs Dicke-Ogenia, verkeerspsycholoog bij Goudappel.
Dit nieuws was ook te horen op BNR Nieuwsradio
Luister dit interview terugAantal gereden kilometers blijft stabiel
De cijfers laten zien dat automobilisten, ondanks de hogere brandstofprijzen, ongeveer evenveel kilometers bleven rijden. De pieken en dalen in 2025 en 2026 komen redelijk overeen en lijken vooral samen te hangen met seizoenen en vakanties. “In de zomer rijden we bijvoorbeeld meer recreatieve kilometers, omdat we dan vaker op vakantie of een dagje weg gaan”, legt Dicke-Ogenia uit. Ook als het gaat om vaste ritten - bijvoorbeeld naar het werk - waren er af en toe schommelingen. “In maart en april nam het aantal kilometers af; mogelijk speelden de hoge brandstofprijzen en de meivakantie een rol. Maar daarna nam het aantal kilometers voor vaste ritten weer toe, terwijl de brandstofprijzen hoog bleven.”
Opvallende stijging ov-gebruik in najaar
Als we kijken naar andere vervoermiddelen, valt het op dat we dit najaar aanzienlijk meer met het openbaar vervoer zijn gaan reizen. We hebben dit najaar (week 36 - 45) 10 procent vaker gebruikgemaakt van het openbaar vervoer dan in dezelfde periode vorig jaar. “Het gemiddeld aantal dagen dat we met het ov reizen, neemt sinds eind augustus gestaag toe. Dat is opvallend, aangezien het aantal dagen dat we de auto pakten diezelfde periode ook heel licht toenam. Maar lang niet zo massaal als het ov-gebruik. Dit zou mogelijk door de vele wegwerkzaamheden kunnen komen”, vertelt Dicke-Ogenia.
Accijnsverlagingen Duitsland nauwelijks effect, meer tankgedrag in België
Goudappel heeft niet alleen het rijgedrag, maar ook het tankgedrag van Nederlandse automobilisten geanalyseerd. Op 1 oktober verlaagde Duitsland de accijns op brandstof, maar dit leidde niet tot een toename van Nederlandse tanktransacties bij onze Oosterburen. In België daarentegen nam het aandeel tanktransacties wel toe: van 8,3 procent in 2025 naar 10,8 procent in 2026. Dit komt overeen met onderzoek van ABN Amro waarin Nederlandse betalingen aan pompen in het grensgebied geanalyseerd werden. In België nam het aantal transacties van Nederlandse bankkaarten toe met 33 procent.
“Dat is wat 50 cent verschil per liter doet. Het is de moeite waard om ervoor om te rijden als je in de buurt bent”, legt Dicke-Ogenia uit. “We rijden nu aanzienlijk vaker naar België met de magische euforie dat we voor 1,86 euro per liter die leeggereden tank weer helemaal kunnen vullen. Dit laat zien dat we wel degelijk reageren op hogere brandstofprijzen.”
Dagelijkse routines zwaarder dan prijs aan de pomp
De bevindingen van Goudappel liggen in lijn met eerder onderzoek van het Ministerie van Infrastructuur & Milieu. Daaruit bleek dat als de pompprijzen 12,5 procent duurder werden, het aantal kilometers slechts met 2,5 procent afnam. Ander onderzoek van De Nederlandse Bank liet soortgelijke resultaten zien: mensen reageren minimaal en tijdelijk op goedkopere pompprijzen over de grens.
“Prijselasticiteit is normaal in de verkeerswereld: we passen ons verplaatsingsgedrag niet direct aan bij hogere kosten. Geld is niet altijd een doorslaggevende factor.” Dat neemt niet weg dat we onze schouders ophalen bij hoge pompprijzen. Dicke-Ogenia: “We hebben er een sterke mening over, maar het aanpassen van autogebruik is niet makkelijk. We bezuinigen vaak eerst op andere dingen, zoals uitjes en nieuwe kleding. De auto hebben we toch vaak nodig voor zaken zoals werk, mantelzorg, en het brengen en halen van de kinderen.”
Bovendien is het lastig om routines te doorbreken, aldus Dicke-Ogenia: “Voor veel mensen weegt de moeite die zij moeten doen om hun reisgedrag te veranderen, niet op tegen de extra kosten aan de pomp. Gemak, snelheid en vertrouwdheid wegen zwaarder dan een mogelijke besparing. Sommige automobilisten kiezen bewust voor de luxe van gemak en snelheid, en voor sommige automobilisten is er simpelweg geen andere vervoersoptie.”
Over het Nederlands Verplaatsingspanel (NVP)
Het Nederlands Verplaatsingspanel (NVP) brengt sinds 2019 dagelijks de verplaatsingen van duizenden Nederlanders in kaart. Via een app wordt bijgehouden wanneer, waar, met welk vervoermiddel en waarom mensen zich verplaatsen. Dankzij deze doorlopende metingen, kunnen trends en veranderingen in reisgedrag continu gevolgd worden.
In deze analyse is data uit de periode 1 januari 2025 tot en met 13 november 2026 gebruikt. Het gaat om 13.846 ritregistraties van 6.611.770 unieke automobilisten.
Lees meer over het Nederlands Verplaatsingspanel