Fatbikeverbod Vondelpark richt zich te weinig op gedrag “Niet het type fiets, maar snelheid en gedrag bepalen de verkeersveiligheid”
Het fatbikeverbod in het Vondelpark is volgens mobiliteitsadviesbureau Goudappel een begrijpelijke reactie op de ervaren overlast, maar geen structurele oplossing voor verkeersveiligheid. Volgens fietsexpert Rico Andriesse ligt het probleem niet bij één type fiets, maar bij toenemende snelheidsverschillen en het risicovolle gedrag van weggebruikers. “Je maakt verkeer niet alleen veiliger en prettiger door te kijken naar type voertuig, maar ook naar hoe fietspaden zijn ontworpen, wat de maximumsnelheid is en hoe we ons gedragen. Al deze factoren moet je op elkaar afstemmen”, aldus Andriesse.
Verbod verplaatst probleem
“Het is goed dat de gemeente Amsterdam maatregelen neemt om overlast in het Vondelpark te beperken”, zegt Andriesse. Ook veel andere gemeenten overwegen een fatbikeverbod, bleek uit berichtgeving. “Gemeenten moeten zich realiseren dat fatbikes niet de enige snelle fietsen zijn die mogelijk overlast en onveilige situaties veroorzaken. Bovendien maak je het verkeer niet veiliger door één type voertuig te verbieden.” Andriesse maakt de vergelijking met het verbieden van bepaalde autotypen of merken. "Dat doen we ook niet, terwijl uit onderzoek wel blijkt dat hier het grootste aandeel hardrijders zit."
Volgens Andriesse leiden voertuiggerichte maatregelen juist tot een verplaatsing van het overlast- en veiligheidsprobleem. “Weggebruikers stappen over op alternatieven die op de fatbike lijken, maar wel binnen de regels vallen. Daardoor blijft overlast bestaan en wordt handhaven op veilig verkeer erg ingewikkeld voor een gemeente”, voegt hij toe.
Skinnybike wordt nieuwe fatbike
Hoewel uit meerdere onderzoeken blijkt dat fatbikeregels juridisch complex zijn, is dit wel waar overheden soms voor kiezen. De maatregelen pakken echter niet de kern van het probleem aan, waarbij Andriesse wijst op de opkomst van de skinnybike. Dit is een elektrische fiets die lijkt op een fatbike, maar dunnere banden heeft. “Deze fabrikanten zijn het fatbikeverbod te slim af. Dit was te verwachten, want in het verleden is dit vaker gebeurd. Kijk bijvoorbeeld naar de brommer die te maken kreeg met strengere regelgeving, zoals de helm- en kentekenplicht, waarna de langzamere snorfiets ontstond.”
Oplossingen: snelheid en openbare inrichting
Maatregelen die het fatbikeprobleem wél aanpakken, richten zich op gedragsinterventies voor specifieke doelgroepen, met name jongeren. Daarnaast is aanpassing van de infrastructuur wenselijk, bijvoorbeeld door een fietspad te verbreden. Ook kan aangescherpte wet- en regelgeving helpen, mits deze voor alle fietsers of alle e-bikes gelden. “Anders is het niet effectief, omdat er verwarring en ongelijkheid ontstaat op de openbare weg”, aldus Andriesse.
“Uiteindelijk verbeter je verkeersveiligheid door snelheid, gedrag en de openbare ruimte op elkaar af te stemmen. Op zeer drukke plekken kunnen bijvoorbeeld op sommige tijdstippen alle fietsen of elektrische fietsen geweerd worden”, vult Andriesse aan.
Voordelen fatbike moeten erkend worden
Ook moeten we volgens Andriesse de voordelen van de fatbike niet vergeten. “Net als andere e-bikes draagt de fatbike bij aan bereikbaarheid. Mensen kunnen makkelijker lange afstanden fietsen en kiezen daardoor sneller voor de fatbike in plaats van voor de auto of scooter. Juist daarom is het beter om te sturen op gedrag, in plaats van alleen op het type voertuig. Zo blijft de stad veilig en toegankelijk voor iedereen. We zien de noodzaak van strengere maatregelen rondom fatbikes, maar wel als onderdeel van een groter geheel. Zo voorkomen we dat de fatbike het patroon van de snorfiets en brommer volgt”, concludeert Andriesse.
