Mobiliteitsconcepten voor verkeersluwe wijken in Hannover

Project

Hanover

Verkeersonveiligheid, sluipverkeer, hoge rijsnelheden en een hoge parkeerdruk zetten de kwaliteit van de openbare ruimte in Hannover onder druk. Als onderdeel van een bredere haalbaarheidsstudie onderzocht de Duitse stad hoe bestaande buurten zo kunnen worden ingericht dat autoverkeer afneemt en meer ruimte ontstaat voor aantrekkelijke, veilige en toekomstbestendige openbare ruimte. Samen met fair spaces en CITIES FOR THE FUTURE ontwikkelde Goudappel hiervoor verkeersluwe wijkconcepten voor vijf modelwijken.

Onze aanpak

Samen voerden we dit project uit in vier stappen:  

  1. We analyseerden inspirerende voorbeelden uit binnen- en buitenland;
  2. We ontwikkelden een toolbox met verkeers- en inrichtingsmaatregelen om autoverkeer af te remmen en doorgaand verkeer te weren;
  3. We brachten de bestaande verkeerskundige en ruimtelijke situatie in Hannover in beeld;
  4. We werkten concrete mobiliteitsconcepten en maatregelenpakketten uit voor vijf wijken.

Hierbij stonden het STOMP-principe, verkeerscirculatie, parkeren en verblijfskwaliteit centraal. Ook maakten we kosteninschattingen en deden we aanbevelingen voor communicatie en participatie. 

Stapsgewijze ontwikkeling van een verkeerscirculatieplan

Stapsgewijze ontwikkeling van een verkeerscirculatieplan voor hittebestendigheid

Omschrijving van de afbeelding

De afbeelding toont een proces van vijf opeenvolgende stappen (genummerd van 1 tot en met 5) waarin stapsgewijs wordt uitgelegd hoe een stadsgebied wordt geanalyseerd en getransformeerd van de huidige verkeerssituatie naar concrete maatregelen tegen hittestress. Elk stadium wordt geïllustreerd met een plattegrond van hetzelfde gebied, waarop steeds meer informatielagen en blauwe accenten worden toegevoegd.

Vertaling van de 5 stappen

  1. Stap 1: Huidige verkeerscirculatie (Aktuelle Verkehrszirkulation)
    • Beschrijving: Een basisplattegrond van de wijk waarop de huidige rijrichtingen (met zwarte pijl-lijnen), parkeerzones en afsluitingen/toegangspunten zijn aangegeven.
  2. Stap 2: Nieuwe verkeerscirculatie (verlichting bij hittestress) (Neue Verkehrszirkulation - Entlastung bei Hitzestress)
    • Beschrijving: De plattegrond toont aangepaste routes en groene zones (zoals bomenrijen en openbare ruimtes) om de impact van hitte in het gebied te verminderen.
  3. Stap 3: Kenmerken / Kriteria (Eigenschaften / Kriterien)
    • Beschrijving: Er worden blauwe oversteken, knooppunten en netwerkverbindingen rondom en door het gebied toegevoegd om randvoorwaarden en ruimtelijke criteria in kaart te brengen.
  4. Stap 4: Potentieelkaart: Waar liggen de kansen? (Potenzialkarte: Wo liegen die Chancen?)
    • Beschrijving: Op de kaart zijn verschillende specifieke locaties gemarkeerd met letters (A, B, C, D, E) en iconen om specifieke kansen en ontwikkelgebieden aan te wijzen.
  5. Stap 5: Selectie van verschillende maatregelen (Auswahl an verschiedenen Maßnahmen)
    • Beschrijving: De locaties uit stap 4 zijn voorzien van kleurrijke reeksen met maatregel-symbolen (zoals vergroening, waterbeheer en verkeersingrepen) om concrete oplossingen per zone weer te geven.

Geïnspireerd door Groningen en Barcelona  

Bij de ontwikkeling van de mobiliteitsconcepten lieten we ons inspireren door steden die al ervaring hebben met verkeersluwe wijkconcepten. Zo voert Groningen al sinds 1977 autoverkeer tussen verschillende delen van de binnenstad via de ring met hun sectorenmodel. En bundelt Barcelona doorgaand autoverkeer op hoofdwegen met superblocks zodat meer ruimte ontstaat voor lopen, fietsen, groen en verblijven. 

Vijf mobiliteitsconcepten 

Het project leidde tot mobiliteitsconcepten voor vijf modelwijken in Hannover: Kronenstraße, Boni-Quartier, Seilerstraße, Uni-Viertel en Lindener Marktplatz. Per wijk ontwikkelden we een samenhangend maatregelenpakket om autoverkeer te verminderen, de openbare ruimte anders in te richten en de leefkwaliteit voor bewoners te vergroten. 

Met de Mobiliteitsscan (een quick-scan verkeersmodel) rekenden we per wijk verschillende scenario’s en varianten door. Zo maakten we de effecten van maatregelen op de bereikbaarheid en verkeersstromen inzichtelijk en konden de meest kansrijke maatregelen worden geselecteerd.  

Daarmee biedt het project geen abstracte visie, maar een concreet handelingsperspectief voor de stapsgewijze transformatie van bestaande stedelijke buurten. 

Effecten van verkeersmaatregelen

Vergelijking verkeersdrukte in Hannover Nordstadt

Omschrijving

Deze afbeelding is een tweedelige visualisatie die een vergelijking toont van de verwachte verkeersvolumes in een specifiek stadsdeel van Hannover, Duitsland. De afbeelding vergelijkt de "Referentiesituatie" (de huidige of geplande situatie zonder extra maatregelen) met een "Maatregelenpakket" (een scenario met voorgestelde verkeersbeperkende of -sturende maatregelen). Beide kaarten tonen hetzelfde stadsdeel, met de verkeersdrukte gevisualiseerd door gekleurde lijnen op het wegennet. Een centrale legenda verklaart de kleuren.

  • Titel van de grafiek: "Verkehrsstärken, Hannover NM Version Aug. 2024" (Verkeersvolumes, Hannover-modelversie augustus 2024).
  • Legenda (centraal):
    • Titel: "Verkehrsstärken" (Verkeersvolumes).
    • Subtitel: "Fahrzeuge pro Tag" (Voertuigen per dag).
    • Kleurencodes voor verkeersvolume:
      • Zwart: 0
      • Blauw: < 400
      • Groen: 400 - 1000
      • Geel: 1000 - 2000
      • Rood: 2000 - 4000
      • Paars: > 4000
  • Linker kaart: "Referenzsituation" (Referentiesituatie)
    • Deze kaart toont de verkeersdrukte in het stadsdeel zonder de voorgestelde maatregelen.
    • Er zijn aanzienlijke verkeersaders zichtbaar in rood (2000-4000 voertuigen/dag) en paars (> 4000 voertuigen/dag), die door het gebied snijden.
    • Met name een centrale noord-zuid verbinding en een grote zuidelijke randweg tonen hoge volumes.
  • Rechter kaart: "Maßnahmenpaket" (Maatregelenpakket)
    • Deze kaart toont de verwachte verkeersdrukte na de implementatie van het voorgestelde maatregelenpakket.
    • Visueel vergelijken: Het is direct duidelijk dat er minder rode en paarse lijnen zijn op de hoofdassen.
    • De centrale noord-zuid route, die voorheen rood was, is nu groen of geel (lagere volumes).
    • De paarse volumes op de zuidelijke randweg lijken ook verminderd of naar lagere categorieën verschoven.
    • Er is een grotere spreiding van groen en geel op secundaire wegen, wat duidt op een verschuiving en vermindering van zwaar verkeer op de hoofdroutes.

Tijdelijke maatregelen als basis voor bestuurlijke keuzes 

Dit project laat zien dat verkeersluwe wijken niet ontstaan door één afzonderlijke ingreep, maar vragen om een integrale aanpak waarin mobiliteit, openbare ruimte, klimaatadaptatie en leefbaarheid vanaf het begin samen worden beschouwd.  

Tijdelijke en stapsgewijs uitvoerbare maatregelen (het liefst overtuigend verbeeld) kunnen helpen om effecten zichtbaar te maken, zorgen weg te nemen en draagvlak te vergroten. Daarmee ontstaat een stevigere basis voor bestuurlijke keuzes en verdere uitvoering. 

Opdrachtgever: Landeshauptstadt Hannover  
Jaar: 2023–2025  
Partners: fair spaces, CITIES FOR FUTURE  

Betrokken adviseurs

Bekijk gerelateerde projecten en nieuws

Waar bent u naar op zoek?