Ontwerp en aanbesteding van deelmobiliteitshubs in Ede-Centrum 

Aanleiding: behoefte aan sturing op deelmobiliteit  

De gemeente Ede staat voor een grote woningbouwopgave in en rond het centrumgebied. Om deze verstedelijking in goede banen te leiden en tegelijkertijd de leefkwaliteit te behouden, wil de gemeente de afhankelijkheid van de privéauto verminderen. De in 2023 vastgestelde Visie Deelmobiliteit schetst daarbij een duidelijke koers: inzetten op multimodale deelmobiliteitshubs met elektrische deelauto’s en deelbakfietsen. De gemeente kiest nadrukkelijk voor regie, met een mobiliteitsfonds als financieringsinstrument en één herkenbaar, gebiedsdekkend systeem.   

Om van ambitie naar uitvoering te komen, vroeg de gemeente Goudappel om advies bij het ontwerp en de aanbesteding van deze hubs. Er bestonden nog veel strategische en praktische vragen over aantallen, locaties, functies, beheer en samenwerking met marktpartijen.  

Aanpak: van Programma van Eisen tot ontwerp  

Goudappel heeft de gemeente begeleid bij het concretiseren van haar deelmobiliteitsambities. Het project is uitgevoerd in drie stappen:  

1. Opstellen van een Programma van Eisen (PvE): Goudappel stelde op basis van bestaande beleidsdocumenten en studies een PvE op hoofdlijnen op. Hierin zijn kaders vastgelegd voor onder meer het aantal en type hubs, mogelijke locaties, doelgroepen, functies, financiële bijdrage, risicobeheersing en de gewenste organisatie- en beheerstructuur. De input is aangescherpt in een werksessie met ambtenaren van de gemeente. 
2. Uitvoeren van een marktconsultatie: om aansluiting bij de praktijk te garanderen, werd het PvE voorgelegd aan aanbieders van deelmobiliteit. Eerst schriftelijk, gevolgd door verdiepende gesprekken met een selectie van partijen. Dit leverde inzichten op in de voorwaarden voor succesvolle exploitatie, waaronder aanscherpingen in gewenste contractduur, financiering en organisatievormen. 
3. Ontwerp van wijkdeelmobiliteitshubs: voor meerdere locaties in Ede-Centrum zijn schetsontwerpen en een voorkeursontwerp op VO-niveau (voorlopig ontwerp) gemaakt. Hierbij is nadrukkelijk gelet op zichtbaarheid, sociale veiligheid, ruimtelijke inpassing, toegankelijkheid en verblijfskwaliteit. De ontwerpen sluiten aan op het landelijke handboek voor hubs van Mijksenaar.  

Resultaat: integraal en uitvoerbaar handelingsperspectief  

De gemeente beschikt nu over een compleet pakket aan strategische en operationele bouwstenen voor de realisatie van deelmobiliteitshubs. Het Programma van Eisen biedt duidelijke kaders voor verdere planvorming en aanbesteding. De marktconsultatie gaf waardevolle input over wat er nodig is om marktpartijen te betrekken en deelmobiliteit duurzaam te exploiteren. De VO-ontwerpen laten zien hoe de hubs in de openbare ruimte kunnen worden geïntegreerd, met oog voor gebruiksvriendelijkheid en ruimtelijke kwaliteit. De resultaten zijn samengebracht in een ontwerpnota die de keuzes onderbouwt en de interne besluitvorming ondersteunt.  

Aanbevelingen: borg regie en koppel aan beleid  

Belangrijkste aanbeveling is dat de gemeente haar regierol stevig moet vasthouden. Door het stellen van heldere kaders en centrale aanbesteding voorkomt Ede versnippering en kan zij sturen op kwaliteit en toegankelijkheid. Daarnaast adviseert Goudappel om de aanbesteding zo in te richten dat er ruimte is voor innovatie en marktwerking, maar dat randvoorwaarden rond betrouwbaarheid, duurzaamheid en continuïteit stevig geborgd zijn. Ook wordt een expliciete koppeling met het parkeer- en mobiliteitsbeleid aanbevolen. Na realisatie is monitoring essentieel om het systeem bij te sturen en verder te optimaliseren.  

Afsluiting: expertise in het vertalen van beleid naar praktijk  

Met dit project laat Goudappel zien hoe het beleidsambities op het gebied van deelmobiliteit vertaalt naar een uitvoerbaar ontwerp en een haalbare aanbestedingsstrategie. Door de combinatie van strategische kaders, marktkennis en ruimtelijke ontwerpprincipes biedt Goudappel overheden een integraal handelingsperspectief om regie te voeren op duurzame en toegankelijke mobiliteit.  

Opdrachtgever: Gemeente Ede  

Jaar: 2024