Rekenkameronderzoek verkeersveiligheid Rotterdam: inzicht in effectiviteit van maatregelen
Hoe effectief zijn verkeersveiligheidsmaatregelen en in hoeverre heeft de gemeente inzicht in haar verkeersveiligheidsbeleid? In opdracht van de Rekenkamer Rotterdam voerde Goudappel een onafhankelijk rekenkameronderzoek uit naar elf locaties in de stad. Dit onderzoek geeft scherp inzicht in de effectiviteit van maatregelen en biedt concrete aanknopingspunten voor beter onderbouwd verkeersveiligheidsbeleid.
Rekenkameronderzoek naar verkeersveiligheid en beleid
De Rekenkamer Rotterdam onderzocht in hoeverre de gemeente inzicht heeft in de verkeersveiligheid en of deze de afgelopen jaren is verbeterd. Als onderdeel van dit omvangrijke rekenkameronderzoek is Goudappel gevraagd een onafhankelijk locatieonderzoek uit te voeren. Centraal stond de vraag in hoeverre getroffen verkeersveiligheidsmaatregelen daadwerkelijk bijdragen aan het oplossen van verkeersveiligheidsproblemen.
Onderzoek naar verkeersveiligheidsmaatregelen: van proces tot effect
Goudappel heeft elf locaties onderzocht waar verkeersveiligheidsmaatregelen zijn getroffen. Hierbij is een zorgvuldige en representatieve selectie gemaakt:
- Drie locaties zijn bewust gekozen vanwege een bekende verkeersonveilige situatie op basis van ongevallencijfers en ervaren onveiligheid.
- Acht locaties zijn willekeurig geselecteerd, met spreiding naar uitvoeringsjaar, complexiteit van maatregelen en geografische ligging binnen de gemeente.
Per locatie is zowel het proces als het effect van de maatregel systematisch onderzocht:
- Analyse van het doorlopen proces, inclusief aanleiding, probleemstelling en onderbouwing van de maatregel.
- Fysieke schouw op locatie volgens de methodiek van een verkeersveiligheidsaudit.
- Vergelijking van ongevallen- en snelheidsdata vóór en na uitvoering van de maatregel.
Effectiviteit van verkeersveiligheidsmaatregelen
Het locatieonderzoek leverde acht concrete conclusies op over de doelgerichtheid, onderbouwing, toetsing, het leervermogen van de gemeente en de effectiviteit van verkeersveiligheidsmaatregelen. Deze conclusies vormden een belangrijke bouwsteen voor het bredere rekenkameronderzoek en de beoordeling van het verkeersveiligheidsbeleid.
Uit de analyse van de 11 locaties blijkt dat:
- op 3 locaties de verkeersveiligheidsproblemen grotendeels zijn opgelost.
- op 4 locaties sprake is van gedeeltelijke verbetering.
- op 4 locaties de problemen niet zijn opgelost.
Belangrijke verklaringen voor beperkte effectiviteit zijn:
- onvoldoende diepgaande probleemanalyse;
- afzwakking van maatregelen in ontwerp of uitvoering;
- complexe situaties waarin geen volledige oplossing mogelijk is;
- gedrag van weggebruikers dat het effect van maatregelen beperkt.
Voorbeeldsituatie:
Een slecht zichtbaar zebrapad is opvallender gemaakt met een bord met een fluorescerend gele rand (zie onderstaande afbeelding).
Uit ons locatieonderzoek bleek dat:
- De kern van de verkeersonveiligheid niet ligt bij de zichtbaarheid van het zebrapad.
- Het probleem zit bij voetgangers die willen oversteken.
- Deze voetgangers vaak uit het zicht staan, verscholen achter geparkeerde auto’s, lantaarnpalen en bomen.
Dit risico bleef onopgemerkt door een beperkte probleemanalyse vooraf. Daardoor heeft de maatregel de verkeersonveilige situatie niet opgelost.
Voorbeeldsituatie waarbij de verkeersonveilige situatie niet is opgelost door de maatregel
Systematische evaluatie is essentieel
Dit onderzoek laat zien dat een systematische evaluatie van verkeersveiligheidsmaatregelen essentieel is voor effectief en uitlegbaar gemeentelijk verkeersveiligheidsbeleid.
De resultaten stelden de Rekenkamer in staat om gerichte aanbevelingen te doen aan het college en de gemeenteraad over het verbeteren van beleid, onderbouwing en evaluatie van verkeersveiligheidsmaatregelen.
Wat betekent dit voor uw organisatie?
Wilt u als gemeente of provincie beter inzicht in de effectiviteit van uw verkeersveiligheidsbeleid? Met onafhankelijk rekenkameronderzoek, beleidsdoorlichting en evaluaties van verkeersveiligheidsmaatregelen helpt Goudappel u om maatregelen aantoonbaar effectiever te maken. Door procesanalyse te combineren met data en veldonderzoek ontstaat een compleet en onderbouwd beeld dat direct bruikbaar is voor beleidsverbetering en verantwoording.
“Dit was een groot rekenkameronderzoek naar een belangrijk thema voor Rotterdammers. De systematisch onderbouwde beoordeling van het proces en het resultaat van verkeersveiligheidsmaatregelen door Goudappel heeft ons heldere antwoorden op onze onderzoeksvragen opgeleverd. We konden gerichte aanbevelingen geven aan het college en de raad dankzij de analyse en conclusies van Goudappel.”
Jaar: 2024
Opdrachtgever: Rekenkamer Rotterdam
Betrokken adviseurs
-
Rico Andriesse
adviseur mobiliteit & ruimte
-
Joep Schyns
onderzoeker verkeersveiligheid, beleid en gedrag
-
Stella van Lent
adviseur beleids- en gedragsonderzoek
-
Thomas Groot
adviseur mobiliteit & ruimte
