Brede welvaart

Brede welvaart in het kort:

• Brede welvaart draait om het verhogen van de (im)materiële welvaart, nu en in de toekomst.
• Doel is gezondheid, kwaliteit van de leefomgeving, economische vitaliteit, kansengelijkheid en duurzaamheid.
• Werken vanuit brede welvaart helpt om een betere balans te vinden tussen ruimte voor verkeer en ruimte voor verblijven en ontmoeten.
• Brede welvaart nastreven vraagt om een integrale visie. Zo kan het invulling geven aan de grootste maatschappelijke uitdagingen.
• Uw mobiliteitsbeleid speelt een belangrijke rol in het najagen van brede welvaart.
• Tal van tools maken de effecten van beleidsmaatregelen op brede welvaart inzichtelijk.

Brede welvaart: bijdragen aan maatschappelijke doelen

Omdat brede welvaart zo’n breed begrip is – ‘alles wat bijdraagt aan het algehele welzijn’ – hebben we 5 hoofddoelen opgesteld die u met het nastreven van brede welvaart kunt bereiken:

1. Bereikbaarheid & economie - versterken en bereikbaar houden van de economische activiteiten in een regio.
2. Kwaliteit leefomgeving – werken aan een aantrekkelijke openbare ruimte met meer ruimte voor verblijven, ontmoeten en groen.
3. Kansengelijkheid – zorgen dat werk, voorzieningen en de leefomgeving voor iedereen bereikbaar zijn en toegankelijk zijn.
4. Gezondheid – zorgen voor betere kwaliteit van leven, het stimuleren van fysieke en mentale gezondheid. Denk aan minder ongelukken, meer bewegen en betere luchtkwaliteit.
5. Duurzaamheid – bijdragen aan een circulaire, klimaatneutrale en klimaatbestendige leefomgeving.

De 5 hoofddoelen sluiten nauw aan op belangrijke maatschappelijke uitdagingen van dit moment:

• het behalen van de Europese klimaatdoelen
• het vergroten van de sociale cohesie
• het terugdringen van het woningtekort

Goudappel benadert vraagstukken altijd vanuit een integrale visie. De grote maatschappelijke uitdagingen staan immers niet op zichzelf, maar zijn sterk met elkaar verweven. We kijken dus niet alleen naar de effecten van maatregelen op mobiliteit, maar hebben oog voor de vijf doelen van brede welvaart.

De integratie van brede welvaart in uw mobiliteitsplannen

Mobiliteit heeft veel invloed op de brede welvaart. Mobiliteit kan de brede welvaart van mensen verhogen (een betere toegang tot werk, basisvoorzieningen en sociale contacten), maar ook verlagen (denk aan geluidsoverlast, milieuvervuiling, onveilig verkeer en klimaatverandering). Kortom, met uw mobiliteitsbeleid kunt u optimaal bijdragen aan maatschappelijke doelen, bijvoorbeeld door te streven naar:

• Nabijheid: een leefbare, duurzame en sociaal inclusieve stad waarin bewoners alle essentiële voorzieningen binnen loop- en fietsafstand aantreffen, die een gezonde levensstijl en sociale cohesie bevordert, uitnodigt tot verblijven en elkaar ontmoeten. Ook vaak de ‘15-minutenstad’ genoemd.
• Modal shift: de auto inruilen voor een schonere en toegankelijke mobiliteitsmix: de modal shift vormt de basis voor de mobiliteitstransitie. De mobiliteitstransitie draagt bij aan het behalen van maatschappelijke doelen als sociale inclusiviteit en CO₂-reductie. Zo draagt de modal shift bij aan de leefbaarheid, duurzaamheid en bereikbaarheid van uw gemeente.
• Zero-emissie stadslogistiek: sturend beleid op het gebied van zero-emissie stadslogistiek kan bijdragen aan een (binnen)stad waar de luchtkwaliteit verbetert en waar logistiek verkeer beter doorstroomt (ten gevolge van nieuwe logistieke concepten).

Brede welvaart en openbare ruimte

De kwaliteit en de inrichting van de openbare ruimte hebben grote invloed op onze gezondheid, de economische vitaliteit, onze beleving, ons gedrag en onze mobiliteitskeuzes. Wij zien verkeer nadrukkelijk als onderdeel van de totale openbare ruimte. In onze advies- en ontwerpprojecten maken we de soms abstracte brede welvaartsbegrippen concreet toepasbaar: van strategie tot straat. 

Tools en kennis: van mobiliteitsbeleid naar concrete resultaten

Er bestaan verschillende concrete tools om met uw mobiliteitsbeleid de vijf hoofddoelen van brede welvaart na te streven en het effect ervan te meten.

• Monitor Brede Welvaart & Mobiliteit: met deze uitgebreide databron krijgt u inzicht in hoe uw gemeente presteert op brede welvaart in relatie tot mobiliteit. Het is ook mogelijk om in te zoomen op specifieke wijken of doelgroepen of onderdelen van brede welvaart.
• Vitaliteitsbenchmark Centrumgebieden: met de Vitaliteitsbenchmark Centrumgebieden brengen we de aantrekkelijkheid en het toekomstperspectief van de 100 grootste centrumgebieden in Nederland integraal in beeld. Daarmee krijgt u een goed inzicht in de economische vitaliteit van het centrumgebied van uw gemeente in relatie met andere gemeenten.
• Ruimte Kompas: deze ontwerpaanpak laat zien hoe de openbare ruimte kan bijdragen aan de brede welvaart opgaven voor uw stad of dorp. Door specialisten via de ‘bril’ van de ander te laten kijken, werken we samen aan een integrale afweging van keuzes (in plaats van sectoraal). Voor toekomstbestendige plannen en ontwerpen.
• Koopstromenmodel: dit model maakt het effect van verkeersingrepen op de omzeteffecten (en vitaliteit) van winkelgebieden inzichtelijk. Zo maakt u onderbouwde keuzes én creërt u draagvlak.
• Verkeersveiligheidsaanpak met aandacht voor menselijk gedrag: brede welvaart betekent ook oog hebben voor verkeersveiligheid. Wij analyseren de verkeersveiligheid in uw gemeente via onze unieke verkeersveiligheidsaanpak. Daarin kijken we niet alleen naar de fysieke eigenschappen van bijvoorbeeld een kruispunt, maar ook welk menselijk gedrag een verkeerssituatie uitlokt.
• Aanpak mobiliteitsongelijkheid: sociale inclusiviteit is onderdeel van brede welvaart. Dat begint met het bieden van passende verplaatsingsmogelijkheden voor alle groepen in de samenleving. Dat voorkomt of verkleint vervoersarmoede. Met uitgebreid onderzoek - indien nodig aangevuld met belevingsonderzoek of kwalitatief onderzoek - maakt Goudappel vervoersarmoede inzichtelijk en stellen we passende oplossingen voor.
• Verkeersmodellen: de verkeersmodellen van Goudappel zijn ideale tools om ook niet-traditionele indicatoren zoals emissies en de bereikbaarheid van voorzieningen door te rekenen. Zo maakt onze micromodelleringstechniek Octavius de effecten van mobiliteitsbeleid op doelgroepen zichtbaar. 

Brede welvaart in de praktijk

Ontwerpaanpak Openbare Ruimte Zaanstad
Goudappel ontwikkelde een ontwerpaanpak die beleidsmakers helpt betere keuzes te maken voor de openbare ruimte van Zaanstad. Op basis van 11 ambities ontstaat een helder kader om plannen te beoordelen en belangen af te wegen. De gedeelde ontwerpprincipes vertaalden we door naar een uitwerking van robuuste netwerken en herkenbare gebieden. Zo verbinden we sectoraal beleid, met als resultaat meer samenhang in besluiten en opgavegestuurd werken.

Metropoolregio Amsterdam: inzicht in mobiliteitsongelijkheid 
In de Metropoolregio Amsterdam (MRA) komen er de komende jaren een kwart miljoen woningen bij. Tegelijkertijd groeit de werkgelegenheid met 230.000 banen. Dat betekent: een flinke groei in mobiliteit in de regio. Ondertussen wil de MRA de Europese klimaatdoelen halen én wil het haar brede welvaartsdoelen realiseren op het vlak van leefbaarheid en inclusiviteit. Haar Multimodaal Toekomstbeeld 2040 (MTB) onderzoekt hoe de mobiliteitsgroei en maatschappelijke opgaven kunnen samengaan.

Tilburg: het bereikbaar, leefbaar en aantrekkelijk houden van de binnenstad
Net als bijna elke grote gemeente groeit Tilburg rap. Die toename in woningen, winkels en werkgelegenheid brengt meer verkeer met zich mee. Om de stad ook in de toekomst bereikbaar, leefbaar en aantrekkelijk te houden, ontwikkelde Tilburg een netwerkvisie voor 2040 waar Goudappel aan meeschreef.

Steenderen: groen en sociaal dorpshart voor iedereen
Het centrum van Steenderen was sterk versteend met veel geparkeerde auto’s, weinig groen en hard rijdend verkeer. Samen met het dorp vertaalden we brede welvaartopgaven naar een groener en leefbaarder dorpshart, met meer ruimte voor klimaatadaptatie, biodiversiteit, verblijven en ontmoeten. Het gebied is nu veiliger en toegankelijker voor kinderen, ouderen en andere gebruikers. Zo is een plek ontstaan waar iedereen zich welkom voelt.

Gelderland: vitaliteit centrumgebieden in kaart gebracht
Centrumgebieden hebben een belangrijke economische en maatschappelijke functie. Die functies staan echter vaak onder druk. Dat merkt ook de provincie Gelderland. Goudappel bracht de vitaliteit van centrumgebieden in Gelderland in kaart.