Kans op rotonde-ongeval vooral door uiteenlopende regels en snelle fietsers
De kans op een verkeersongeval op een rotonde wordt vooral veroorzaakt door uiteenlopende ontwerpen van rotondes en onverwachte verkeerssituaties door het groeiend aantal snelle fietsers. Dit blijkt uit een analyse van mobiliteitsadviesbureau Goudappel. “Als een verkeersdeelnemer in één stad meerdere keren met verschillende typen rotondes te maken krijgt, moet diegene telkens opnieuw nadenken over verkeers- en voorrangsregels. Dit verhoogt het risico op ongelukken”, aldus Rico Andriesse, verkeersdeskundige bij Goudappel.
Risicofactoren van rotondes
Het risico op een ongeval neemt toe wanneer:
- Fietsers voorrang hebben
- Fietsers geen gescheiden fietspad hebben
- Er relatief weinig verkeer is op een rotonde
Onderstaande grafiek laat dit zien: hoe lager de auto-intensiteitsklasse (hoe rustiger de rotonde), hoe hoger het risico op een ongeval. Rico Andriesse legt uit: “Bij drukte verwacht je verkeer, let je op en zijn vaak veiligheidsmaatregelen genomen. Maar bij rustige rotondes verwacht je minder snel verkeer. Dan ben je toch wat nonchalanter, wat het risico op een ongeluk vergroot.”
Onvoorspelbaarheid door snelle fietsers
Fietsers vormen het grootste aandeel van alle verkeersongevallen, ook op rotondes. “We fietsen sneller en vaker dan vroeger, mede door e-bikes en fatbikes”, merkt Andriesse op. “Maar veel rotondes zijn niet ingericht voor fietsers die met 25 kilometer per uur over een rotonde rijden; automobilisten zien snelle fietsers vaak te laat aankomen.” Daarnaast voeren fietsers soms onverwachte handelingen uit op rotondes, zoals tegen het verkeer in fietsen om een deel van de rotonde over te slaan.
Tweerichtingsfietspaden veiliger dan eenrichtingsfietspaden
Uit het onderzoek blijkt bovendien dat rotondes met tweerichtingsfietspaden opvallend genoeg iets veiliger zijn dan eenrichtingsfietspaden. “Ook hier geldt weer: bij tweerichtingsfietspaden verwachten automobilisten meer drukte en weten ze dat ze beide kanten op moeten kijken. Bovendien zijn op tweerichtingsfietspaden vaak meer veiligheidsmaatregelen ingericht. Maar bij eenrichtingsfietspaden verwachten automobilisten dat fietsers alleen van links komen, maar sommige fietsers komen toch van rechts omdat ze tegen de richting in fietsen”, legt Andriesse uit.
Leiden als voorbeeld van hoge risicokans
Onder de grote gemeenten (> 100.000 inwoners) hebben sommige steden een hogere kans op rotonde-ongevallen. Leiden staat bovenaan de lijst, gevolgd door Den Haag, Alphen aan den Rijn en Zoetermeer. “Dit laat zien dat dichtbevolkte steden met veel fietsers en weinig ruimte vaak risicovolle rotondes hebben”, zegt Andriesse.
Goudappel baseerde de risico-inschattingen op openbare cijfers over het aantal ongevallen, en op data over verkeersdrukte op rotondes uit het Mobiliteitsspectrum: de landelijke mobiliteitsdatabron van Goudappel. Het risico is berekend door het aantal ongevallen te relateren aan de geschatte verkeersinteracties.
Top 10 gemeenten met relatief risicovolle rotondes ( > 100.000 inwoners):
- Leiden
- Den Haag
- Alphen aan den Rijn
- Zoetermeer
- Enschede
- Haarlem
- Ede
- Dordrecht
- Westland
- Alkmaar
Uniforme regels maken rotondes veiliger
Zuid-Holland heeft veel verschillende typen rotondes, blijkt uit een analyse van de provincie. “Elke rotonde heeft andere ontwerpen en regels. Dit betekent dat verkeersdeelnemers steeds opnieuw borden, pijlen en haaientanden moeten interpreteren, wat het risico kan verhogen. Ondertussen stroomt het verkeer gewoon door en naderen fietsers steeds vaker met hoge snelheid. Dat brengt risico’s met zich mee”, legt Andriesse uit.
Andriesse benadrukt daarom de noodzaak van eenduidige ontwerpregels: “Uniforme regels maken rotondes voorspelbaarder en veiliger. Gemeenten hebben echt baat bij één ontwerpkeuze voor alle rotondes, zodat verwarring en ongelukken voorkomen worden.”
Lees het hele risico-onderzoek naar rotondes
