Verkeersveiligheid

Samen met gemeenten, provincies, vervoerregio’s en het Rijk werkt Goudappel aan een veilig verkeerssysteem met aandacht voor de wisselwerking tussen infrastructuur, menselijk gedrag én omgeving. Door risico’s vroegtijdig te herkennen, keuzes te onderbouwen en continu te leren, helpen wij overheden om stap voor stap te werken aan één doel: iedereen komt altijd veilig weer thuis.  

Waarom verkeersveiligheid nu belangrijker is dan ooit

Verkeersveiligheid gaat over meer dan het voorkomen van ongevallen: het draagt bij aan een leefbare, gezonde en toegankelijke samenleving. Waar mensen zich veilig voelen om te fietsen, lopen of autorijden, ontstaan vitale steden en dorpen. 

Ongevallen en bijna-ongevallen leiden tot maatschappelijke onrust en vragen om zichtbare verbeteringen. Dat vraagt om structureel beleid, gericht op het voorkomen van risico’s in plaats van het reageren op incidenten. 

Het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) 2030 helpt daarbij. Dit landelijke programma, gedragen door overheden en maatschappelijke partners, streeft naar een halvering van het aantal verkeersslachtoffers in 2030 en nul slachtoffers in 2050. De kern is risicogestuurd werken: risico’s vroegtijdig herkennen, onderbouwen en gericht aanpakken. Zo wordt verkeersveiligheid een vast onderdeel van toekomstgericht beleid. 

De grootste uitdagingen voor verkeersveiligheidsbeleid 

De ambitie om het aantal verkeersslachtoffers fors terug te dringen is groot, maar de praktijk is weerbarstig. Veel overheden zijn nog zoekende naar de juiste invulling van risicogestuurd werken. Er is onzekerheid over data, methoden en samenwerking met partners zoals politie en Openbaar Ministerie. Ook ontbreekt soms capaciteit of ervaring om risicoanalyses goed te vertalen naar beleid. 

Daar komt bij dat verkeersveiligheid zelden op zichzelf staat. Het raakt aan ruimtelijke ordening, handhaving, educatie en communicatie. Wanneer die samenhang ontbreekt, verliezen maatregelen snel aan effectiviteit. 

Ook mobiliteitstrends maken de opgave complexer: de populariteit van grote, zware auto’s, de groei van het fietsgebruik, de drukte op fietspaden en de opkomst van nieuwe (elektrische) vervoermiddelen. Tegelijkertijd spelen maatschappelijk ontwikkelingen mee: afleiding door de smartphone en gebruik van alcohol en drugs zijn maatschappelijke problemen die in het verkeer risico’s vormen.  

Tot slot vraagt verkeersveiligheid om breed draagvlak. Het onderwerp moet niet verdwijnen tussen andere beleidsprioriteiten, maar stevig verankerd blijven in beleid en uitvoering. Het vraagt om consistente aandacht en samenwerking tussen partners. 

Onze visie: verkeersveiligheid ontstaat waar mens, infrastructuur en omgeving goed op elkaar zijn afgestemd 

Als de wisselwerking tussen mens, infrastructuur en omgeving hapert, neemt de kans op fouten en ongevallen toe. Bij Goudappel zien we verkeersveiligheid daarom als een samenspel van die drie. 

We onderzoeken hoe mensen verkeerssituaties waarnemen, welke signalen ze oppikken en hoe de omgeving hun keuzes beïnvloedt. Dat doen we niet alleen in modellen, maar ook in de praktijk. Bijvoorbeeld door te onderzoeken hoe een rotonde in het donker wordt ervaren of hoe jongeren risico’s inschatten bij drukke fietspaden. Die kennis helpt ons om oorzaken van onveiligheid beter te begrijpen en maatregelen te ontwerpen die echt effect hebben. 

Wij geloven dat verkeer nooit volledig risicoloos zal zijn, maar wel vergevingsgezind kan worden ingericht. Fouten en vergissingen horen bij menselijk gedrag, net als momenten waarop verkeersdeelnemers zich tijdelijk niet volledig aan de verkeerstaak (kunnen) houden. Een veilige verkeersomgeving houdt rekening met die realiteit: zij helpt fouten te voorkomen én beperkt de gevolgen wanneer het toch misgaat. Daarom combineren wij verkeerskundige en gedragswetenschappelijke kennis, zodat infrastructuur aansluit bij de mogelijkheden en beperkingen van de mens. 

Onze integrale aanpak voor verkeersveiligheid 

U wilt als overheid niet alleen incidenten bestrijden, maar structureel werken aan een veilig verkeerssysteem. Dat vraagt om inzicht in risico’s, begrip van gedrag en een inrichting die uitnodigt tot veilig gebruik. Goudappel helpt u om die elementen samen te brengen in één samenhangende aanpak. 

Wij combineren verkeerskundige expertise, gedragswetenschap en data om beleid en praktijk met elkaar te verbinden. Van het formuleren van ambities tot het uitvoeren en evalueren van maatregelen: wij helpen u om onderbouwde keuzes te maken die écht effect hebben. Daarbij kijken we verder dan de infrastructuur alleen. Onze verkeerspsychologen en ontwerpers onderzoeken hoe mensen hun omgeving ervaren en hoe inrichting en gedrag elkaar beïnvloeden. Zo wordt duidelijk welke maatregelen werken en waarom. 

Onze ondersteuning sluit aan bij elke beleidsfase en schaal. Of het nu gaat om een lokale quickscan, een regionale risicoanalyse of de ontwikkeling van een brede verkeersveiligheidsagenda: wij zorgen ervoor dat inzichten, maatregelen en evaluaties elkaar versterken. Zo groeit verkeersveiligheid uit tot een proces met blijvende impact op leefbaarheid en veiligheid. 

Onze expertise en oplossingen voor verkeersveiligheid 

1. Van visie naar uitvoerbaar beleid 

Wij ondersteunen overheden bij het opstellen en uitvoeren van risicogestuurd verkeersveiligheidsbeleid volgens het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV). Van risicoanalyse (zoals in de Noordoostpolder) tot uitvoeringsagenda helpen we gemeenten, provincies en het Rijk om onderbouwde keuzes te maken en prioriteiten te stellen. 

We brengen verkeersveiligheidsrisico’s datagedreven in beeld door ongevallendata te combineren met informatie over gebruik, intensiteit en motieven van verplaatsingen. Met tools zoals het Mobiliteitsspectrum, het Nederlands Verplaatsingspanel en de Wegenscan komen we tot een integrale risicobeoordeling. Deze aanpak passen we onder meer toe in regionale en gemeentelijke verkeersveiligheidstrajecten, zoals bij spoorwegovergangen. 

Daarnaast adviseren we over strategische inzet van handhaving, zoals de locatiekeuze voor flexflitsers, op basis van een samenhangende analyse van risico’s en gedrag. 

2. Verkeersveilige inrichting van de leefomgeving 

Een veilige, prettige en inclusieve leefomgeving begint bij een samenhangend netwerk. Wij helpen overheden bij het maken van keuzes voor een goede bereikbaarheid te voet, per fiets, met het openbaar vervoer en de auto, met verkeersveiligheid als integraal onderdeel. 

We adviseren waar het scheiden van verkeersstromen nodig is om kwetsbare verkeersdeelnemers te beschermen en waar veilige ontmoeting mogelijk is. Ook ondersteunen we gemeenten bij de afweging om binnen de bebouwde kom over te stappen van 50 naar 30 kilometer per uur, met behulp van ons beslisschema op basis van het afweegkader 30 kilometer per uur. 

Onze expertise zetten we onder meer in bij schoolomgevingen, kruispunten en herinrichting van wegen in stedelijke en landelijke context. 

3. Verkeersveiligheidsrisico’s inzichtelijk maken in ontwerp en praktijk 

Wij brengen verkeersveiligheidsrisico’s in kaart in zowel verkeersontwerpen als bestaande situaties. Dat doen we via verkeersveiligheidsaudits voor gemeentelijke-, provinciale- en Rijkswegen, volgens een standaard systematiek. 

Daarnaast kijken we nadrukkelijk naar menselijk gedrag. Met onze human factors aanpak analyseren we hoe inrichting, gebruik en omgeving samen het gedrag van verkeersdeelnemers beïnvloeden. Dit deden we bijvoorbeeld in Steenwijk en Antwerpen. Wanneer bestaande data alleen onvoldoende inzicht geven, zetten we aanvullende methoden in, zoals kruispuntanalyses en conflictobservaties in de praktijk (o.a. in Amsterdam). 

4. Monitoring en evaluatie van beleid en maatregelen 

Verkeersveiligheidsbeleid is pas effectief als duidelijk is wat het oplevert. Goudappel ondersteunt overheden bij het inzichtelijk maken van de effecten van beleid en maatregelen, zodat onderbouwde keuzes mogelijk blijven en bijsturing tijdig kan plaatsvinden. 

Wij evalueren zowel afzonderlijke maatregelen als het verkeersveiligheidsbeleid als geheel. Daarbij kijken we naar infrastructurele ingrepen zoals een nieuwe weginrichting, gedragsmaatregelen zoals campagnes of trainingen en handhavingsacties zoals de inzet van flitsers. Zo ontstaat een samenhangend beeld van wat werkt en waar aanvullende inzet nodig is. 

Voor een integrale evaluatie ondersteunen we gemeenten en provincies met monitoring en effectonderzoek, onder meer in het kader van verantwoordingsvraagstukken en rekenkameronderzoek. We combineren bestaande databronnen die bijvoorbeeld betrekking hebben op ongevallen en snelheden met aanvullende metingen wanneer dat nodig is. Denk aan observatieonderzoek op straat en vragenlijstonderzoek onder verkeersdeelnemers om veranderingen in gedrag en gebruik van de infrastructuur goed te duiden.