Deelmobiliteit

De juiste inzet van deelmobiliteit vraagt om samenhang 

In stedelijk gebied kan deelmobiliteit een belangrijke bouwsteen zijn van een efficiënt en toekomstbestendig mobiliteitssysteem. In landelijk gebied biedt het juist een alternatief op plekken waar het openbaar vervoer beperkt is. Zo kan deelmobiliteit zowel een extra vervoersoptie zijn als een middel om doelen te bereiken op het gebied van ruimtegebruik, bereikbaarheid, duurzaamheid en leefkwaliteit.

De meerwaarde ontstaat echter niet vanzelf. Deelmobiliteit werkt pas echt wanneer het zorgvuldig en doelgericht wordt ingezet, logisch past binnen het mobiliteitssysteem en aansluit op de lokale context. Daarbij is het belangrijk om te erkennen dat niet elke plek of situatie zich leent voor deelmobiliteit. Wanneer het aanbod niet aansluit bij de omgeving, de doelgroep of het bestaande vervoersaanbod, kan het zelfs ongewenste effecten hebben. Juist daarom vraagt deelmobiliteit om scherpe keuzes: waar zet je het in, voor wie en met welk doel?

Ook flankerend beleid speelt een belangrijke rol. De aantrekkelijkheid van lopen, fietsen en openbaar vervoer bepaalt in grote mate of deelmobiliteit wordt gebruikt. Strategische locaties zoals mobiliteitshubs kunnen het gebruik versterken, net als heldere regels, goede voorzieningen en slimme parkeerregulering.

In onze visie is deelmobiliteit onderdeel van  publieke mobiliteit. Dat betekent dat overheid en aanbieders samen verantwoordelijkheid dragen voor een betrouwbaar en samenhangend aanbod. Dat vraagt om regie en duidelijke kaders, afgestemd op wat in de praktijk en in de markt haalbaar is.

De grootste uitdagingen in de praktijk 

In de uitvoering ontstaan vaak praktische vraagstukken. Hoe groot is de behoefte in een gebied en welke doelgroepen wil je bedienen? Wat is een passende mix van voertuigen en waar moeten aanbieders aanwezig zijn? Hoe richt je locaties in, van losse standplaatsen tot mobiliteitshubs? En hoe stimuleer je dat voorzieningen daadwerkelijk gebruikt worden? 

Daarnaast vraagt de samenwerking met aanbieders om scherpe keuzes. Welke eisen stel je, hoe werk je effectief samen met aanbieders en hoe borg je kwaliteit en continuïteit? Daarbij is het cruciaal niet alleen vanuit beleid te redeneren, maar ook goed te luisteren naar de markt: aanbieders kennen hun gebruikers, kostenstructuur en operationele realiteit. Door die inzichten mee te nemen, ontstaan realistische kaders en afspraken waar zowel overheid als aanbieders mee uit de voeten kunnen. 

Veel overheden lopen tegen precies deze vragen aan. Goudappel helpt om ze te ordenen, te onderbouwen en te vertalen naar concrete keuzes. Met data, praktijkervaring en kennis van beleid en uitvoering brengen we structuur in de complexiteit en ondersteunen we bij het zetten van de volgende stap.

Van visie tot uitvoering: onze oplossingen voor deelmobiliteit 

1. Visie en beleid: Wij helpen overheden een integrale visie te ontwikkelen waarin deelmobiliteit logisch is verbonden met mobiliteit en ruimte, gebaseerd op systeemdenken. Hiermee wordt duidelijk hoe het succes van deelmobiliteit samenhangt met interne en externe factoren. Denk aan beleidskaders, spelregels voor aanbieders, aansluiting op parkeerbeleid en openbaar vervoer, en het bepalen van rollen en verantwoordelijkheden. Met ons datagedreven prognosemodel en het modelleren van deelmobiliteit en hubs met microvraagmodelleringstechniek Octavius onderbouwen we keuzes; zoals in Zwolle, waar het inzicht gaf in de beste manier om deelmobiliteit te organiseren.
2. Locatiekeuze en ontwerp van mobiliteitshubs: Met de Hub Locator bepalen we op basis van beleidsambities, verplaatsingen en voorzieningen waar deelmobiliteit het grootste effect heeft. We adviseren over typen hubs en ontwerpen veilige, toegankelijke en aantrekkelijke overstapplekken die goed passen in de omgeving.
3. Vergunningverlening, aanbesteding en contractering: Wij ondersteunen bij vergunningseisen, toelatingscriteria, marktconsultaties en aanbestedingen. In Ede hebben we bijvoorbeeld geholpen om een werkbare structuur te creëren waarin overheid en aanbieders effectief samenwerken.  
4. Deelmobiliteit in gebiedsontwikkeling: We adviseren realistisch over de rol en potentie van deelmobiliteit in gebiedsontwikkelingen, als onderdeel van een integraal mobiliteitsverhaal, en leggen dit vast in deelmobiliteitsplannen en mobiliteitsbeheersplannen. Denk aan onderbouwing voor lagere parkeernormen, samenwerking met aanbieders, doelgroepgerichte concepten en gerichte communicatie en activatie. In Heerhugowaard vertaalden we deze aanpak succesvol naar de praktijk.  
5. Monitoring en evaluatie: We richten monitoring en dashboards in en voeren evaluaties uit om beleid onderbouwd bij te sturen, zoals in Rotterdam en in samenwerking met Greenwheels.  

De kracht van samenhang in mobiliteit 

Deelmobiliteit werkt alleen goed als het verbonden is met andere onderdelen van het mobiliteitssysteem. Goudappel helpt deze samenhang te vertalen naar beleid, ontwerp en uitvoering, zodat reizigers soepel kunnen overstappen en duurzame keuzes aantrekkelijk worden. 

Deelmobiliteit en publieke mobiliteit 

Wanneer deelmodaliteiten logisch aansluiten op het openbaar vervoer, zowel qua locatie als informatie, ontstaan complete, duurzame reisketens. Wij helpen overheden bij het ontwikkelen van netwerken waarin deelmobiliteit, openbaar vervoer en hubs elkaar versterken. 

Deelmobiliteit en hubs 

Hubs bundelen deelmobiliteit op logische overstapplekken en houden de openbare ruimte overzichtelijk, veilig en aantrekkelijk. Ze variëren van wijkpleinen tot ov-knooppunten en P+R locaties. Met datagedreven analyse bepalen we waar hubs het meeste effect hebben en hoe ze optimaal kunnen worden ingericht. 

Deelmobiliteit en autodelen 

Autodelen kan bijdragen aan ruimtebesparing, lagere parkeernormen en financieel aantrekkelijke mobiliteitsopties voor specifieke doelgroepen. Het succes verschilt per locatie en doelgroep; daarom kijken wij altijd naar de lokale context en vertalen die naar haalbare, passende oplossingen. 

De impact op leefbaarheid en bereikbaarheid 

Deelmobiliteit kan meerdere beleidsdoelen ondersteunen: 

• Ruimtebesparing: slimmer gebruik van voertuigen zorgt voor minder druk op de openbare ruimte.
• Duurzame bereikbaarheid: een logische koppeling met hubs en openbaar vervoer stimuleert duurzame ketenreizen.
• Efficiëntere woningbouw: met deelmobiliteit kunnen parkeernormen omlaag en ontstaat ruimte voor extra woningen en groen.
• CO₂-reductie: doordachte inzet kan bijdragen aan emissievrije mobiliteit, mits goed gemonitord.
• Sociale inclusie: met zorgvuldig ontwerp kan deelmobiliteit meer mensen toegang geven tot vervoer.